تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — صفحة 469

مساهمون:

ص٤٦٩
دار الحكم ايشان مىباشد و تخصيص باحدى ندارد رفته و ليكن سرجان كرنك « 1 » كه در آن ايام كرسىنشين كمپانى ميبود از اينكه چند مرتبه ما را ديدن نموده و در مجالس مهمانى ديده بدين جهت لازم بود كه او را بازديد كرده باشيم لهذا به جهت بازديد سرجان كرنك و تماشاى دار الحكم كمپانيان « 2 » هندوستان بعماراتى عالى و بنائى مستحكم و قوى درآمديم . اسباب آن عمارت از حيّز شمار بيرون و اوضاعش گذشته از چند و چون و آن عمارت با متعلقات تعلق به كمپانى دارد . اما لفظ كمپانى « 3 » بمعنى مجمع عام است و در اينجا كه كمپانى هندوستان مذكور مىشود چون ابتدا اول در مدت يكصد سال قبل از اين جمعى از متمولين و كبراى دولت انگريز كه به هندوستان تردد و معامله داشتند و از رخنهء آن مملكت بلديت و استحضار بهمرسانيدند با يكديگر در باب تصرف آن مملكت مشورت نمودند . چون جمعى كثير از اكابر و اشراف قوم كه هريك كرورها دولت و مكنت ميداشتند در باب هندوستان اتفاق‌ها با يكديگر كردند ايشان را بمناسبت مجمع و جمعيت كمپانى گفتند و آنچه از اسلاف به اولاد و خلفاى ايشان رسيده به همين طريق چگونگى تشكيل كمپانى مقرر است و يحتمل كه كمپانى « 4 » امور هندوستان ده هزار نفر باشند كه با يكديگر در خصوص مصالح امور هندوستان مشاركت دارند . نفع و ضررى كه باشد بمشاركت از عهده برمىآيند عزل و نصبى كه واقع شود
هامش
( 1 ) -Sir John Carnac( 2 ) - نسخهء ديگر كنپانيان ( و در همه‌جا اين اختلاف تحرير ديده مىشود ) ( 3 ) - نسخهء ديگر : كنپنى ( در همه‌جا ) . ( 4 ) - نسخهء نفيسى : كمپنى . نسخهء ديگر : كنپنى .