هرقدر كه بخواهد در زير آب توقف خواهد كرد و آسيبى به او نخواهد رسيد . اين تدبير تازه اختراع كردهاند و سببش آن بود كه سنگى بسيار عظيم در شط فرات بود كه عبور جهاز نار « 1 » از آنجا ممكن نبود و به همين تدبير و تدابير ديگر « 2 » آن سنگ را در زير آب شكسته و جهاز نار را از آن شط عبور داده اند . به غير از آن كشتى به نظر رسيد كه در ميان آن كشتى چرخها بمثابهء اوضاع و آلات ساعت قرار داده بودند « 3 » كه او را « 4 » كوك كرده خود به خود در روى آب بسرعت تمام متحرك ميگشت . و صنعت ديگر صورت غلام سياهى از آهنربا ساخته بطريقى كه هيچ بيننده [ اى ] او را با انسان زنده فرق نمىدهد با كارد و شمشير سر او را ميبريدند ، بهر قسم كه آن تصوير را ميگرفتند سرش از تن جدا نميگشت و بر گردنش مستحكم بود
ماشين خودرو
و ديگر كالسكه و عربان بسيارى از آهن و فلزات ديگر ساخته بر روى زمين رها كرده و خود به خود مسافتى بعيد ميرفت و احتياج بمحركى نداشت بعد از آن به كارخانهء چند رفته « 5 » بسيارى از صنايع شعربافى و زركشى و ساير صنايع كه از ايشان معروف و مشهور است ملاحظه گرديد . از هريك لذتى بىاندازه حاصل نموديم . و در جائى شبيه جواهرات نفيسه كه در نزد
جواهر بدلى
سلاطين روى زمين است مجموع را به همان قطع و تركيب و تراش قطعه
هامش
( 1 ) - نسخهء اصل و مجلس : نارى .
( 2 ) - نسخهء اصل و مجلس : ساير تدابير ديگر .
( 3 ) - نسخهء اصل : قرار دادهاند .
( 4 ) - نسخهء اصل و مجلس : آن را .
( 5 ) - نسخهء مجلس و كارخانهاى .