نرم گشته آن تفنگ نمونهء آن صنعت بود و به همان قسم توپى چند ساخته بودند كه بر آن قسم هفتاد گلوله را در نيم دقيقه ميزد و اين اختراع را به جهت استحكام و انتظام قلعه كردهاند و تصرفى جيّد است « 1 » بعد از تماشاى آن صنعت ما را بمكانى بردند كه پلى از آهن درست كرده بودند به جهت عبور از شطى كه عمق آن بسيار باشد كه ممكن نشود پايهء پل را در آب گذاشته بنابرآن قرار دهند . ميلهاى آهن به قدر درخت چنار و به طول
تماشاى يك پل آهنى
سيصد ذرع ساخته كشاكش بر روى شط انداخته بنائى را بر روى آن قرار داده بودند . صنايع چند در آن كار برده كه شرحش ميسر نيست « 2 »
و بعد از تماشاى پل به جائى رفتيم كه به جهت سياحت و تماشاى قعر دريا تصرف و تدبير كرده بودند .
دستگاه غواصى
كيفيت آنچنان بود كه چرخى از بلور كه به هيچ وجه منفذى كه هوا يا آب در آن نفوذ كند نداشت . در ميان آن چرخ ميلى ، مجوف قرار داده و بر سر ميل لوله [ اى ] از چرم مجوف قرار دادهاند كه كسب هوا را مىكند . آن چرخ را در صندوقى از بلور گذاردهاند . اطراف صندوق سرب « 3 » بسته آن صندوق و چرخ با آدمى كه در ميان چرخ باشد همگى به زير آب ميروند . هر وقت كه آنشخص نفسش تنگ مىشود و بخواهد كسب هوا كند چرخ را متحرك ساخته نسيمى بسيار خوش به قلبش ميرسد و
هامش
( 1 ) - نسخهء اصل و مجلس : الحق تصرفى نيكوست .
( 2 ) - نسخهء اصل و مجلس : در آن به كار برده بودند كه شرح آن ميسر و ممكن نيست .
( 3 ) - نسخهء مجلس : سريت بستهاند .