و ليلان . [ 1 ] مر ذو القرنين را گفتند : اندر پيش ما راههاى ويران خواهد آمد و جايهاء تنگ و بى علف . و اين بنه كه با تست بعلف اندر مانند . پس آنچه زيادت بود بفرمود ذو القرنين ، تا هم آنجا دفن كردند ، و ستوران را علف بار كردند ، و اين مهترزادگان ايران را فرمود :
كه « شما هم اينجا بباشيد [ 360 ] تا چون من از ولايت چين باز آيم شما را با خويشتن ببرم ، بولايت شما باز برم . » ايشان بفرمان او آنجا همى بودند . و چون خبر آمد كه اسكندر ولايت چين بستد و از آنجا سوى هندوستان رفت . آن مهترزادگان ايران نوميد شدند از رسيدن بجاى خويش .
پس كس فرستادند بچين ، و كارگران آوردند از گل كار ، و درودگر ، [ 2 ] و نقاش و فرمودند تا آنجا جايها ساختند هم بر مثال شهرهاى پارس ، و آن را « پارس خان » نام كردند يعنى امير [ 3 ] پارس .
اما راه برسخان از نويكت [ 4 ] سوى كومبركت [ 5 ] شود بر راه چگليان ، [ 6 ] و از آنجا بجيل [ 7 ] شود ، و اين جيل [ 8 ] كوهست و تفسير جيل [ 9 ] تنگ باشد . و از آنجا تا يار دوازده
هامش
[ ( 1 - ) ] كذا در هر دو : در حدود العالم 82 در شرح شهرهاى ناحيت خلخ در سلسلهء برسخان ذكر كرمينكث ده خلخ مىآيد ، كه ايشان را لبان گويند و احتمال دارد ليلان و لبان يكى باشد .
[ ( 2 - ) ] درودگر : بخار .
[ ( 3 - ) ] هر دو : اميو ؟
[ ( 4 - ) ] اصل : نقاط ندارد . ب : نومكت ؟ مينارسكى آن را نويكت نويسد ( تعليقات حدود 291 ) .
[ ( 5 - ) ] اصل : كوميركت ؟ ب : كومبركت . كه مينارسكى شكل دوم را نوشته است . ولى غالبا همان كرمينكث حدود العالم است .
[ ( 6 - ) ] هر دو : حكلمان ؟ بدون نقطه . نقطه گذارى حدسىست ، زيرا چگل هم درين سرزمين ناحيتى است ( رك : حدود 83 - 84 ) .
[ ( 7 - ) ] هر دو : بجيل بدون نقاط ؟ كاشغرى در بيست قبيلهء ترك نام جمل را به دو ضمه مينويسد ( ديوان لغات الترك 1 ر 28 ) شايد جمل كث هم مسكن اين قبيله بود ( حدود 77 ) مينارسكى در تعليقات حدود 292 جيل اريق را همين جا شمارد ، كه در مدخل درهء بوام واقعست ، و من هم در متن جيل مينارسكى را گذاشتم .
[ ( 8 - ) ] هر دو : حبل بدون نقاط
[ ( 9 - ) ] هر دو : حبل ؟