نيز با لشكر خود بيرون آمده جنگ عظيمى شده بالاخره درويش محمد خان شكست خورده . اسمعيل قلى خان و بوداق خان كه به كومك نيشابور رفته بودند فرار كرده و اين مقدمه سبب قوت و جرأت و شهرت امراى عباسى شده ، چون سلطنت ايران در لوح قضا و تقدير خالق ارض و سما به اسم سامى و نام نامى نواب سپهر ركاب گيتىستانى ثبت و نقش شده بود ، امرا و قشون خراسان بالمرّه از نواب سكندر شأن مأيوس و تمامى روى ارادت و اطاعت به درگاه گيتىستانى آورده به شرف پابوس مشرف و بعد از كثرت و جمعيت ، امراى خراسان و سپاه آن عليقلى خان و مرشد قلى خان با امرا كنكاش و مصلحت نموده در سنهء ئيلان ئيل 989 ق / 1581 م در هرات مجلس كرده ، شاهزادهء والاتبار عباس ميرزا را بر مسند سلطنت متمكن ساخته ، سكه و خطبه به نام او كرده « 1 » مشهور و موسوم به شاه عباس و ملقب به نواب گيتىستان كرده .
امرا و اعيان خراسان به شرف پابوسى سلطنت مشرف و چون اين خبر به مشهد مقدس رسيده ، اسمعيل قلى خان و مرتضى قلى خان چگونگى را به خدمت نواب سكندر شأن عرض و چاپار به استعجال فرستاده ، در وقتى كه نواب سكندر شأن در قراباغ با رومى در جنگ بود ، چاپار رسيده به آن جهت مصلحت در جنگ نديده با رومى صلح كرده ، كوچ بر كوچ روانهء عراق شده در قوى ئيل « 2 » سنهء 990 ق / 1582 م روانهء خراسان گرديده . عليقلى خان نيز در ركاب نواب گيتى ستان از هرات حركت كرده روانه شده تا سبزوار آمده كه نواب سكندر شأن به دامغان رسيده چون كثرت و لشكر عراق بسيار بود ، امراى عباسى صرفه در جنگ نديده از سبزوار مراجعت نموده هر يك به قلعهء خود رفته مأمور به محافظت قلعهء خود گرديده . عليقلى خان با نواب گيتى ستان به هرات مراجعت نموده در تدارك اسباب قلعهدارى پرداخته . مرشد قلى خان نيز مأمور به استحفاظ تربت حيدريه شده . چون خبر به اردوى [ 380 ] معلى رسيده و تدبير امراى عباسى موافق تقدير فلكى افتاد ، مرتضى قلى خان حاكم مشهد مقدس با تبعهء خود به درگاه معلى آمده ، مصلحت چنين ديدند كه اول به دفع مرشد قلى خان بپردازند و به آن جهت متوجهء قلعهء تربت حيدريه شده ، قلعهء تربت را « 3 » محاصره كرده . زمستان آن سال را در پاى قلعهء تربت گذرانيده .
در بهار قوى ئيل سنهء 991 ق / 1583 م چون محاصره به حد كمال رسيده لازمهء سعى به عمل آمده چاره نتوانستند كرد . بناى اصلاح گذاشتند ارقام شفقت آميز به مرشد
هامش
( 1 ) - دو ملى : شده
( 2 ) - د : لوى ئيل
( 3 ) - آ : را افتاده است