سركار آستانهء مقدسه را كه پادشاهان و سلاطين ايران و هند و غيره و ساير مردم در عرض سالها به عنوان نذر و وقف روضهء مقدسه آورده بودند ، قرض نموده مقرر شد كه در حضور متولى و ناظر آستانهء مقدسه سكه و به مصرف تدارك تسخير هرات رسانيده .
طومار مضبوطى به مهر مأمورين درست نموده به درگاه معلى فرستند كه بعد از تسخير هرات و قندهار عوض آن به همان اشكال ساخته شود و هر چند عرض كردند كه يمن ندارد قبول نيفتاد . تمامى به نحو مقرر به وزن درآورده بدين موجب به عمل آمده به مصارف مقرره رسانيده ، 96 من و 32 استار طلا و 3 خروار و 35 من نقره . بالاخره همان سبب انقراض اين دولت سلسلهء عليهء صفويه شده . اميرانى كه دخيل و باعث اين مقدمه بودند تمامى بر طرف و مقتول و اولادشان نيز منقرض شد .
به هر تقدير تدارك قشون و توپخانه و قورخانه به نحوى ديده شده كه روز حركت فتحعلى خان به استعدادى روانه شد كه چشم فلك تيره و تار شده . خبر « 1 » حركت قشون از مشهد به هرات رسيده ، سعدالله افغان نيز به دستور معهود از هرات حركت كرده استقبال نموده ، در قريهء كوسويه كه سه منزلى هرات است به يكديگر رسيده از طرفين صف آرايى نموده ، قشون قزلباش پشت به ديوار بست قريهء مزبوره طيب بسته و افاغنهء بىعاقبت « 2 » نيز در برابر قزلباشيه طيب بسته ، چندين جنگ عظيم شده تا آنكه بالاخره سعدالله مردود « 3 » شكست خورده ، قريب پنجهزار كس از افغان مقتول و مجروح گرديده ، بقية السيف ايشان با سعدالله با معدودى فرار نموده .
در ذكر رفتن فتحعلى خان به هرات و كشته شدن و باقى وقايع سفر مزبور ، آنكه چون خبر به هرات رسيده فتحعلى خان به حوالى جام رسيده ، سعدالله نيز از هرات حركت كرده استقبال نموده ، در قصبهء كوسويه تلاقى فريقين شده ، جنگ عظيمى شده قريب پنج هزار كس از جماعت افغان كشته شده و زخمدار ، تا آنكه بالاخره شكست خورده .
سعدالله با معدودى از افاغنه فرار نموده ، قشون قزلباش به خاطر جمعى تمام كه افغان شكست خورده ، بقية السيف ايشان معدودى بودهاند كه فرار نمودهاند . مشغول نهب و غارت ابدالى و جمعآورى مال و اسباب افغان گرديده . فتحعلى خان نيز از زيادتى غرور از تقدير الهى و قضاى فلكى غافل شده ، متوجه جمعآورى قشون و لشكر گرديده با معدودى از غلامان و تبعهء خود تعاقب سعدالله افغان نموده تا خود را به سعدالله
هامش
( 1 ) - در اصل : رسيدن خبر
( 2 ) - آ : بيعاقبت افتاده است
( 3 ) - آ : سعدالله خود نيز