على پاشا كه از جانب خواندگار بيگلربيگى تبريز بود ، چندين محاربه و مجادله نموده بسيارى از روميه طعمهء شمشير قزلباشيه گرديده ، بالاخره على پاشا فرار نموده در قلعهء تبريز محصور شده . قزلباش نيز شهر را محاصره كرده ، بعد از چندى اهل آنجا به امان آمده . تبريز را به تصرف درآورده بقية السيف رومى كه در شهر بودند در همان شب فرار نمودند .
قلعهء ايروان كه مشتمل بر سه قلعه و بسيار مستحكم و يك طرف آن رودخانهء عظيمى است . مدت هفت ماه آن را محاصره نموده در آن بين جنگهاى عظيم شده .
رومى بسيارى به قتل رسيده بالاخره قلعه مفتوح و ايروان به تصرف درآمده .
ولايت نخجوان ، بعد از فتح تبريز قبل از فتح ايروان متوجه تسخير قلعهء نخجوان گرديده ، بعد از محاربه و مجادلهء بسيار نخجوان را به تصرف درآورده . رومى بسيارى در جنگ نخجوان اسير و قتيل شده بعد از آن روانهء ايروان شد « 1 » .
ولايت قراباغ ، در سال ديگر بعد از فتح ايروان به جانب گنجه و قراباغ لشكر كشيده ، قلعهء گنجه را محاصره نمود . بعد از چهار ماه محاصرهء گنجه و محاربات ، قلعه را به دست آورده . محمد پاشاى حاكم گنجه را با اهل آنجا از قلعه بيرون آورده تنبيه و سياست نموده ، هر يك را به جزاى خود رسانيده .
قلعهء تفليس ، به ورود موكب همايون « 2 » چون اهل قلعه دانستند كه تاب مقاومت قزلباش ندارند ، صرفهء حال خود را در اطاعت ديدند . رؤسا و اعيان آنجا خود از قلعه بيرون آمده استقبال ( كرده ) تحف و هدايا به رسم پيشكش آورده اطاعت كرده قلعه را به تصرف دادند .
ولايت شيروان ، در عين چلهء زمستان بر سر قلعهء شمّاخى رفته كه اصل شهر شيروان است « 3 » . در وقتى كه عين شدت برف و سرما بود قلعه را محاصره نموده ، بالاخره احمد پاشاى حاكم شيروان را با تمام رومى كه در قلعه بودند از قلعه بيرون آورده به قتل رسانيده ، قلعه را تصرف نمودند « 4 » .
قلعهء دربند بادكوبه ، بعد از گرفتن شماخى بر سر قلاع « 5 » مزبوره رفته بعد از محاربات و مجادلهء بسيار به تصرف درآورده و در آن سفر تمامى ولايت شيروان به تصرف درآمد [ 383 ] .
هامش
( 1 ) - ملى : گرديده
( 2 ) - آ : اسمعيل
( 3 ) - آ : است افتاده است .
( 4 ) - ملى : به تصرف درآورده
( 5 ) - دو ملى : قلعه