نكردهام ، پدر و مادر را نيازردهام و ظلمى نكردهام [ و از اين غصه بيمار شدم ] و بدين سبب معلوم نشد كه آن مرده را به چه نوع دفن كردند و چون به خاك بردند . اما بسيار آرايش ( 1 ) كرده بودند . از جمله بسيار علمها و چوگانها از كاغذ رنگين ساخته و نقاشى كرده و تختى از كاغذ مقوى مقدار ده گز در ده گز و بر آن تخت صورت آدميان از كاغذ ( 2 ) و صورت اسبان و شتران ( 3 ) به بزرگى اسب و شتر ( 4 ) مجموع ملون و مويهاى دروغى و زين و لجام و غيره و يك دو هزار شيره پر نعمت الوان و دراسون و عرقى « 1 » و اسبان خاصه آن زن بر آن كوه كه دخمه بود ، گذاشته كه به سر خود مىچرند ( 5 ) كه هرگز ديگر ايشان را نمىگيرند و در آن دخمه بسيار [ ى ] از دختران و خواجهسرايان كه نزديك بودند ، مجموع در آنجا غارها كنده بودند و علفه ايشان پنج ساله در پيش آن قوم ( 6 ) نهاده كه همانجا باشند تا وقتى كه علفه تمام شود ، ايشان نيز در آنجا بميرند ( 7 ) با وجود اين [ همه ] ترتيبات به واسطه آن آتش معلوم نشد كه او را چون بردند و خستگى پادشاه زيادت شد و پسرش به بارگاه مىآمد و مىنشست و ايلچيان را اجازت رفتن شد و ايشان را هنوز ساختگى مرتب نشده بود ، آن مقدار كه بعد از اجازت در آن شهر بودند ، ايشان را علفه ( 8 ) ندادند و در منتصف جمادى الاول ايلچيان از خان بالق بيرون آمده داجيان با ايشان همراه كردند و همچنانكه در رفتن به هر يام كه مى - رسيدند ، همه با اولاغ و عرابه مىگرفتند و در شهرها و قصبهها ايشان را طوى مى - دادند و به كنايت مىگفتند حرمت آن است كه در زمان رفتن و رجوع به مملكت خود بدارند كه از يكديگر جدا مىشوند تا محبت و نام نيك حاصل شود . ( 9 )
در غرهء رجب به شهر پنگان ( 10 ) « 2 » رسيدند ، مجموع حكام و اكابر آن شهر تعظيم
هامش
( 1 ) . م و ل : آرايشى .
( 2 ) . ش و ت : از « رنگين ساخته » تا اينجا ندارد .
( 3 ) . ش و ت : اشتران .
( 4 ) . ش و ت : اشتر .
( 5 ) . ش : مىچريد .
( 6 ) . ش و ت : پيش ايشان .
( 7 ) . ش و ت : ايشان نيز هم آنجا بمردند .
( 8 ) . ت و ش : علوفه .
( 9 ) . از « و به كنايت مىگفتند . . . » تا اينجا ندارد .
( 10 ) . م و ل : نيكان .
( 1 ) عرقى : نوعى از مسكرات ( مقالات محمد شفيع ) ، عرق بايد باشد .
( 2 ) بنا به نوشته دكتر نوايى در احسن التواريخ ( ص 176 ) پنگان ، ينگان( YENGAN )يا ينان( YENAN )است در مركز ايالت سوئى يوئن( SOUEI - YUEN )نزديك شهر معظم شنسى( CHENSI ). اما در حاشيه 161 ص 77 راه ابريشم آمده است كه بايد -