گذشته است پس اگر بميرد يا كشته شود شما به آئين پيشينيان خويش بازخواهيدگشت ؟ »
( 1 ) پس از اين حادثه طوفانهائى سهمگين بر اردوگاه مجتمع مسلمين حمله برد و كيان آنان را درهم شكست و بدبختىها و تباهىها و گمراهيها بر جامعهء اسلامى سايه افكند و يگانگى و يكپارچگى اين امت دستخوش جاهپرستى و خودكامگىها و پراكندگيها گرديد .
هنوز پيكر پاك پيشواى عزيز انسانى در قرارگاه هميشگيش جاى نگرفته بود كه نزاع و اختلاف بر سر تعيين جانشينش در گرفت و انصار در « سقيفهء بنى ساعده » گرد آمدند و « سعد بن عباده » را برهبرى خويش برگزيدند و گفتند بهره را آن ميبرد كه زيان برده است و انصار در حمايت از پيامبر و شركت در ميدانهاى نبرد ، خطرها و زيانها ديده و اسلام را به پيروزى رسانيدهاند و اينك « سعد » از ديگران براى احراز مقام رهبرى ، شايستهتر است « 1 » .
هامش
( 1 ) - سعد بن عباده رئيس قبيله خزرج و پيشواى انصار بود و قومش پيشوائى و بزرگوارى او را مىستودند ، زيرا او و پدر و جد و پسرش از بخشندگان عرب بودند و او از بزرگانى بود كه در پيمان عقبه با پيامبر بيعت كرد و در جنگ بدر حضور يافت و چون أبو بكر بخلافت رسيد بيعتش را نپذيرفت و بحضورش نيامد و بسال پانزدهم هجرى در حوران از نواحى شام كشته شد و قاتلين كه بپنهانى بنا بمصالح مقام خلافت او را كشته بودند گفتند كه سعد را جنيان كشتهاند و از قول اجنه ، شعرى سرودند كه ما سعد بن عباده رئيس خزرج را كشتيم و دو تير خطاناپذير بقلبش انداختيم .
اين خبر در استيعاب و حاشيهء اصابه آمده است .
طبرى مىنويسد : بهنگام رحلت پيامبر ، سعد بن عباده مريض بود ، انصار او را به سقيفه بردند و سعد كه سخنانش را نزديكانش بمردم ميرسانيدند چنين گفت : اى گروه انصار ، شما در اسلام پيشينههاى نيكو و فضيلتى داريد كه هيچكدام از قبايل عرب