( 1 ) اين سوك بزرگ و حادثهء دردناك قلب امام حسن ( ع ) را آنچنان گداخت كه نشاط و خرمى كودكى از چهرهء درخشانش برفت و غمى بزرگ بر دل پاكش چيره شد ، زيرا ميديد كه گرامىترين انسانها در برابر ديدگانش در نقاب خاك چهره فروپوشيد و پدر و مادرش از اين اندوه توانفرسا به زارى و جزع افتادهاند و اشك و اندوه و ماتم بر خاندان پيامبر سايه افكنده و بزرگترين حادثهء غمبار انسانى پديد آمده است .
حسن ( ع ) در اين هنگام هفتساله بود و آغاز دوران احساس و انديشه را ميگذرانيد و اين حادثهء غمانگيز از پنجرهء ديدگانش بر روح حساسش سايه مىافكند و منظرهء دردناك مرگ پيامبر بر آئينهء جانش نقش مىبست و براى هميشه خاطرهاى تلخ در نهانگاه وجودش رخنه ميكرد و با لياقت و استعداد آسمانيش حوادث خطرمندى را كه پس از اين مصيبت بزرگ پديد مىآمد ، پيشبينى ميكرد .
هامش
دينش را چيره گردانيد و سخنش را بپايان رسانيد . پروردگارا ما از پيروانش بشمار و پس از او بر آئينش استوارمان بدار ، و ما را هرگز از او جدا مگردان . مردم مىگفتند آمين . آمين ، تا آنكه همهء مردان و زنان حتى كودكان بر او نماز گزاردند .
در تاريخ ارتحال حضرتش اختلاف است . در فاء الوفاء دوازدهم ربيع الاول آمده و طبرسى در اعلام الورى بيست و هشتم صفر ذكر كرده و ابن واضح 1 و 2 ربيع الاول دانسته است .