جمعى معتمدان و نوكران كه محل آن اعتماد بودند او را به دار الملك شيراز ارسال فرمود . تختگاه اصطخر كه مقام گردنكشى و استكبار او بود محلّ تذلّل و انكسار او گشت و به همان ( 1 ) ميدان كه جهت عظمت و پادشاهى ترتيب كرده بود كلاه سلطنت را به خاك عجز و مذلّت انداخت .
امير مبارز الدّين [ 60 - ب ] محمّد او را به عوض قتل امير حاجى ضرّاب كه از اكابر سادات و سرداران شيراز ( 2 ) بود حكم قصاص فرموده به دست امير ناصر الدّين دادند .
امير ناصر الدّين گفت : امير جمال الدّين شيخ ابو اسحق در مملكت ما پادشاه بود و پدر ما را كشت اكنون مرا با او هيچ حقّى نيست ديگران خود دانند . امير قطب الدّين در ميان جست و به قابض ارواح « 1 » سپرد و جان نازنينش داد به خنجر ، سر او را از تن جدا كردند كه شمشير امير قطب الدّين با وجود دو ضرب سرش بپرانيد . ( 3 ) از مبدأ ظهور آثار نكبت الى اليوم بسيار زمين طلب را به دست و پاى اجتهاد طى كرد و به منزل مرادى نرسيد و از ابتداى تغيير الحال الى الغايت بسيار مقدّمات سعى و كوشش در هر باب ممهّد كرد ، فامّا هيچ نتيجه بدان مترتّب نشد ، سرپنجهء تقدير را به دست تدبير نتوان پيچيد و با قضا مقاومت مفيد نيايد . ( 4 ) واقعهء امير شيخ كريم ( 5 ) روز جمعه بعد از نماز در بيست و دويم جمادى الاوّل سنهء ثمان و خمسين و سبعمايه بوده است . « 2 » نقل است كه امير جمال الدّين ( 6 ) شيخ ابو اسحق در آن زمان كه او را قتل مىكردند اين دو رباعى گفت :
شعر ( 7 )
افسوس كه مرغ عمر را دانه نماند * امّيد به هيچ خويش و بيگانه نماند
دردا و دريغا كه درين مدت عمر * از هرچه بگفتيم جز افسانه نماند
هامش
( 1 ) - ت : بدان .
( 2 ) - ت : آنجا .
( 3 ) - ت : از « حكم قصاص فرمود بدست . . . » اينجا ندارد ، ت : حكم قصاص فرمود بدست پسران او داد تا همان زمان نايرهء حيات او را به تيغ جهانگشاى منطفى گردانيدند و آب زندگانى او را به آتش تيغ صاعقهبار منتفى كردند .
( 4 ) - ل : نيامد .
( 5 ) - ت : ندارد .
( 6 ) - ت : ندارد .
( 7 ) - ت : رباعى .
( 1 ) قابض ارواح : عزرائيل ( نفيسى ) .
( 2 ) امير جمال الدّين در 37 سالگى در ميدان سعادت شيراز ، محلّى كه به ساختن كاخ سلطنتى با عظمتى مشغول بود به امر مبارز الدّين محمّد و به دست يكى از دشمنان خويش كه خون پدر را از او مىخواست به قتل رسيد . دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، ذيل ابو اسحق ، ج / 5 ، ص 163 ، انتشارات دايرة المعارف 1372 ، تاريخ عصر حافظ ، ج / 1 ، ص 119 .