ايران غربال مىكردهاند از بين خاكهاى ايران استخوان يك فرزند دلير و ژنى فوق العادهاى پيدا شده كه مجدد ايران را از نو حيات و رونق داده است . چنان كه در همين موقعكه دسايس زياد براى فناى ايران تدارك شده بود اين سردار جوان ايرانى درصحنهء ايران قد علم كرده و مجدد مملكت را به حالت اوليه برگردانيده بلكه بررونق و جلوهاش افزوده است . رضا خان سردار سپه به مثابهء يك خارقهاى ظهور كرد و به محض اطلاع از مفاسد كابينهء سياه در انحلال آن كوشيد و اين كابوس ثقيل را از روى سينهء ايران برداشته مملكت و ملت را از شرّ مستطير آن رهائى بخشيد .
سيد ضياء الدين در چهارم جوزا از طرف اعليحضرت هميونى معزول و منفصل و شبانه با معاون و همدست خود « اپيكيان » فرار كرده راه بغداد پيشگرفت . نهم جوزا ارادهء اعليحضرت به نصب آقاى قوام السلطنه به رياست وزراء و تشكيل كابينه تعلق يافته بلافاصله ابر سياه از افق مملكت زايل - محبوسين مستخلص - تبعيدشدگان معاودت - اموال مغصوبه مسترد و آزادى اعاده يافت .
والاحضرت وليعهد در اين موقع به فرنگ عزيمت و كابينهء اول آقاى قوام السلطنه در 15 جوزا تشكيل يافت . و وزارت صحيه ابقا و وزارت جنگ كماكان مفوض به آقاى سردار سپه گرديد . وزارتخانههاى منحله و زيروزبر شده تجديد استقرار يافته و مستخدمين بدبخت آنها بعد از يكسرگردانى طولانى و اضطراب زايدالوصف به مشاغل خود برگشته ، خدام حضرت رضوى ( ع ) از حبس مستخلص و اموال هريك بدانها مسترد و مقدمات افتتاح پارلمان تدارك و پارلمان در اول سرطان به توسط ذات اعليحضرت شهريارى افتتاح و به تدريج دورهء آزادى و رفاه شروع به پيشآمدن كرد .
عوارض موضوعه در كابينهء قبل تجديدنظر شده ، بسيارى از آنها الغا گرديد . عبورومرور شبانه كه تا آنوقت محدود بود آزاد ، و بليط موقوف و قوانين موضوعه بر خلاف مقررات پارلمان نسخ و الغا گشت و مردم نفسى به راحت كشيدند . مطبوعات و جرايد آزاد و متواليا قدم به عرصهء وجود و ظهور نهادند .
اين را هم نگفته نمىگذاريم كه تمام فشار كابينهء سابق متوجه اهالى مطيع و حكام دولت و اشخاص سليمالنفس گرديده بود و ذرهاى در اين مدت براى جلوگيرى از حركت ياغيان و اشرار اقدامى به عمل نمىآمد . گيلان در دست ميرزا كوچك خان و مشتى رجاله مانده ، آذربايجان مختل و مغشوش ، پليس جنوب در قسمت جنوب مملكت حكمفرمائى مىكرد و ابدا كسى در صدد جمع كلمه برنمىآمد . ولى كابينهء آقاى قوام السلطنه از قدم اول در صدد اصلاح اين مفاسد و سردار سپه وزير جنگ به دفع اشرار و تصفيهء امور گيلان و غيره برآمده .
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 6716
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٦٧١٦