آقايان را كتك زدند و كتك خوردند . كميسرى رفتند ، صلحيه رفتند . بالاخره معين از طرف نظام الملك عريضه به عدليه داد كه آب را برگرداند . فعلا افخم بيچاره دچار يك مرافعهء جديدى شده است .
پنجاه مدرسهء مجانى
نصير الدوله پنجاه مدرسهء مجانى در طهران داير كرد ، محل آن هم صد يك حقوق كليهء مستخدمين دولت . خروارى يك قران به جنس ، دويست دينار به نقد كل ماليات ايران علاوه كرد . تا او بود حقوق پرداخته شد ، حالا مدتى است كه معلوم نيست آن پولها كجا مىرود كه دايم معلمين و مستخدمين اين مدارس متحصن هستند و شاگردها توى كوچه ويلان ( مخفى نماناد فقط وروديه و شهريه مجانى است . و الا كتاب ، لوازم التحرير همه با خود شاگرد و اولياى آنهاست ) . بىپولى در طهران هم دارد شدت مىكند . اين آب و خاك و اين مردم هم بيش از اين نمىتوانند ماليات بدهند . جز آنكه فكر اساسى شود چاره نيست .
دوشنبه 23 عقرب ع 2 ، 22 عقرب - پريشب حضرت اقدس و الا با اهل اندرون خانهء من به شام دعوت داشتند . اطاقهاى من زمستانى خوبى است اما امان از تابستان . بسيار خوش گذشت . حضرت و الا زودتر رفت . ما تا نصف شب مشغول بوديم . هوا خوش است ، كرسى فقط محض تفنن گذاشته شده است . بچهء يكصد و سه روزهء نزهت به رحمت حق و اصل شد . عبد اللّه ميرزا زوزه مىكشيد .
نقشهء قزوين
دو دفعه مرا وزارت داخله براى قسمت نقشهكشى قزوين و توابع احضار كردند .
معلومات خود را گفتم . هنوز ما يك نقشهء جامع به زبان خودمان خط خودمان نداريم ، اگر داريم ناقص و كپيه از اروپائى است . اين هم نقشه نمىشود كه توى اطاق وزارتخانه ترسيم شود . فقط من يك نقشهء انگليسى ديدم كه به حكم كرزن آنوقت كه فرمانفرماى هندوستان بود كشيده شد كه بسيار جامع و مفيد بود يا آنچه انگليسها در قزوين ورق ورق كشيده و نزد صاحبمنصبان آنها بود . باقى نقشهها جامع و صحيح نيست .
ورود شاه به شيراز
شاه به شيراز ورود كرد با نهايت اجلال ، تا چند فرسنگ خارج شهر طاق نصرتها و آئينها بسته بودند . به واسطهء بدى راه اتومبيل كه شاه چند فرسنگ پياده آمده بودند چند