اسير اينجاست . به غير مدرسهء سردار هرجا بود فرار مىكردند . آنچه هم تلگراف مىكنند آنها را ببرند جواب نمىرسد .
مآلانديشى كوچك خان
ميرزا كوچك با اسلحهء فراوان كه برده با عدهء خود در جنگل نشسته تماشا مىكند .
بولشويكها بهقدر يك مليان جواهرات همراه داشتند كه در رشت بانك افتتاح نمايند .
اين جواهرات را به جناب ميرزا تقديم كردند به مصرف فروش برساند نقد كند . ميرزا از مآلانديشى و تجربه كه داشت جواهرات را هم با خود به جنگل برده است .
كميسيون اعانه به مردم رشت
چهارشنبه 24 ذيحجه 1338 - خبر كرده بودند كه در ادارهء حكومتى حاضر شويم .
جناب امير نظام پيامى از طرف اعليحضرت دارند . رفتم همه بودند از علما و غيره . اولا اظهار التفات و قدردانى نسبت به اهالى قزوين و اقدامات آنها در تهيهء آسايش اهالى فلكزدهء رشت و سبقت به امر خير و حفظ منافع مملكت از هجوم بولشويك . ثانيا كميسيون اعانهء كل ممالك ايران به رياست شخص اعليحضرت و نيابت شاهزاده نصرت السلطنه مفتوح شده و بايد شعبهاى هم در قزوين داير [ شود ] كه نزديك به مقصد است و اين شعبه دائمى باشد كه به توسط آن اعانه به رشتى برسد . ساير جاها موقتى خواهد بود . پس از اظهار تشكر و بياناتى كميسيونى به رياست آقاى آصف الدوله تشكيل گرديد . اما چون هركس مايل بود عضو كميسيون شود ، براى كسانى كه معين شده بودند بعضى حرفها زدند .
خانهء عدل الممالك
هنوز مهاجر مىآيد . از اين قرار در رشت نبايد كسى باقى مانده باشد . تمام فقراى رشت كور ، عاجز ، لال همه اينجا هستند ، كسبه از هر قبيل . خانم استروسلسكى تمام درب اطاقهاى خانهء عدل الممالك را باز كرده و منزل نموده است . عدل الممالك ترسيد اول عيال و اموال خود را فرستاد ، بعد هم خودش رفت . چند تلگراف براى تخليهء خانهاش صادر كرد . خانم متغير شده از آنجا رفت و آنجا را مريضخانهء مرضاى متجاسرين كرد كه خيلى بدتر شد و خرابتر و كثيفتر مىشود . در تمام اين مدت نظاميان انگليس همچو حركتى نكردند . استروسلسكى و خانمش هرچه زن و مرد روس سراغ داشتند تمام را با مواجبهاى بسياربسيار زياد نگاه داشتهاند . آنچه زن است در