مىدارند . ) انگليسها « آى سى هات » مىگويند . اگر راه مرتب و منظمى باشد آن هم به قيمت كم نه آنقدر پول كه حالا مىگيرند ، خوب مىشود زودزود طهران رفت . تا سحر مشغول صحبت طهران بودم واقعا مسافرت قشنگى بود . بعد سحرى خورده نيت روزه نموده خواب رفتم .
جنگليها و اعلان جمهورى شوروى
جمعه 27 رمضان - پس از ملاقات كوچك خان با رؤساى آنها در كشتى و انزلى و عقب نشستن انگليسها به منجيل ( كه گفتند ما ترسيديم كه كوچك خان هم راه ما را بهسمت قزوين مسدود كند و محاصره شده به كلى قشون ما نابود شود ) ميرزا به رشت رفت . به اتفاق احسان اللّه خان نطقها كردند و اعلان جمهورى شوروى . متعاقب اين اعلان بولشويكها را هم به رشت داخل كردند و عجالتا ولايت گيلان جمهورى است .
عقبنشينى انگليسها
اينك مىگويند قشون زيادى از طرف انگليس وارد مىشود . بعضى تهيهها هم مىبينند كه دلالت برآمدن قشون مىكند . اما اين عقبنشينى و عدم مقاومت خوب رلى نبود . مردم بسيار از انگليسها مأيوس و ظنين شدند كه اين همه مىگفت ما براى عدم مداخلهء بولشويك و حفظ ايران از آن بلاى مبرم اينجا توقف داريم ، ليكن به مجرد ورود يك عده مختصر از بولشويكهاى بىسر و پا فورى انزلى و رشت را تخليه نموده حتى در اين تخليه معادل صد و پنجاه الى دويست هزار تومان ملزومات و مهمات و آذوقه و ملبوس و همهچيز بهجاى گذاشتند كه همه را با آنچه در چهارده كشتى دنيكين بود بولشويك ضبط و تصرف نموده داراى همهچيز شدند . خبط بود يا اقتضاى پلتيك نمىدانم . اما هردو شكلش بد بود . ما نظام انگليس و توپخانه و آيروپلنهاى او را مدتى است مىبينيم . اينچنين قشونى با اين صاحبمنصبان مجرب جنگ ديده از عدهاى بولشويك شكست نمىخورد . قشون انگليس آلمان را شكست داد . عجب ما را ابله تصور نمودهاند .
خطر بلشويك براى قزوين
فعلا در ايران همهمهء بزرگى برپاست ، از همهجا قزوين به مخاطره نزديكتر . ايران ، فقير و گدا و مفسد از همهجا بيشتر دارد ، از خدا مىخواهند بولشويكى شود . الان در قزوين جماعت كثيرى از دمكراتها در تهيه و تدارك انقلاب و استقبال بولشويك هستند