صادر شده بود راضى نشده و بهعلاوه معلوم نيست آلمان و اطريش هم همين مواد را قبول نموده باشند .
اتفاقا اخبارى كه سپس در اين باب رسيده عين نظريات ما را تأييد مىنمايد . جواب ويلسن به پيشنهاد آلمان حاكى از همين نكته بود كه آيا دولت آلمان مواد پيشنهاديهء ما را علنا قبول دارد و يا مىخواهد آن را اساس زمينهء مذاكرات قرار دهد و ديگر اينكه تا قشون آلمان در خاكهاى متصرفى بلژيك و فرانسه و غيره باقى هستند متاركهء جنگ صورت صحت نخواهد داشت و نيز علاوه كرده كه يا اين پيشنهاد از طرف حزب نظامى آلمان داده شده و يا از زبان ملت آلمان .
جوابى كه در تعقيب اين پاسخ از طرف صدراعظم آلمان داده شده در همين شماره آن را خواهيد خواند . به ما مىفهماند كه آلمان براى تخليهء اراضى و پذيرفتن عين مواد اظهاريهء ويلسن حاضر [ ست ] . بهعلاوه پارهء شايعات مبنى بر استعفاى قيصر و غيره كه در شمارههاى سابق و همين شماره خوانده خواهد شد و موجز نطق شانسليهء آلمان كه مىگويد من از طرف ملت و افكار عمومى و دولت آلمان چنين پيشنهادى كردهام ما را متنبه مىسازد كه افكار صلحطلبانه بيشتر از طرف ريشتاخ و سوسياليزم و ملت آلمان تقويت شده و شايد قيصر به شخصه در آن زمينه جديت و حرارتى نداشته باشد . در هر صورت هنوز نمىشود وقوع متاركه را قطعى و قريب الوقوع پنداشت ، زيرا هنوز عملا از طرف مؤتلفين علائم تمايل به متاركه مشهود نيست و همچنين عمليات بحريهء آلمان و غرق چندين كشتى خصم و تجهيزات سرعيهء بالكان و ضبط قوا و ذخيرهء بلغار و ايجاد مشكلات نظامى در برابر قواى متفقين در آن ميدان مىرساند كه آلمان خود را براى نمودارى حال تسليم و اثبات ميل مفرط به متاركهء جنگ هنوز حاضر ننموده و هنوز هم جواب مثبتى از طرف دولت اتازونى در جواب پيشنهاد دوم آلمان نرسيده است ( همين مسئلهء غرق چند كشتى جديد كه يكى مال ايرلند و چهارصد نفر از آن مسافرين بىگناه غرق شده اسباب خشم جديد متفقين و خصوصا ويلسن شده كه آلمان درحالىكه درخواست متاركه مىكند باز كشتيها را غرق مىنمايد و شايد يكى از علل عدم قبول متاركه همين غرق كشتيهاى جديد بشود . ) ولى چه امروز چه فردا متاركهء جنگ و عقد صلح حتمى الوقوع است ، چه كه موازنهء قوا در حال حاضر روى به نقصان [ است ] و اين حالت هيچوقت نخواهد توانست دوام جنگ را ذمهدار گردد ، چه با ضربت قطعى و چه بدون ضربت قطعى جنگ تمام مىشود .
اينجا شرحى از صدمات ايران در حال بىطرفى مىنويسد و التماس مىكند يك صندلى در كنفرانس صلح داشته باشد و جبران خسارت مادى و معنوى ايران بايد بشود
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 5448
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٥٤٤٨