گذاشتند تتمه وارد قريه شدند . اتحادى نموديم كه آنها به رعاياى سپهسالار كارى نداشته باشند ما هم در تنگهء زاليان به هيچوجه جلوگيرى نكنيم . حكايت غريبى اينجا مشاهده مىشود . از هر طرف سوار مسلح است با اسلحهء جديد كه براى غارت مال مردم در حركت است . دوازده هزار گاو از املاك سهم الملك همين ايام غارت آوردند . انگليسها در عراق چهار هزار سوار مىگيرند . در بروجرد قونسل تازه وارد شده آنجا هم سوار بگيرى شروع مىشود . بعد سؤالاتى از سپهسالار و اكرم الملك و واقعات تنكابون مىكند كه براى او بنويسم .
بيطرفى بازيچه نيست ( از روزنامهء ايران )
نقل از روزنامهء ايران - « بيطرفى بازيچه نيست » - نه تنها بىطرفى ما از روز اول بازيچهء دول همجوار شد و كسانى كه بىطرفى ما براى آنها بس ذىقيمت و گرانبها محسوب مىشد خود آنها نخواستند اين پيشآمد ذيقيمت را براى خود به مفت نگاهدارى نمايند و همچنين ساير همسايگان نقض بىطرفى ما را از طرف علاقمندان به بىطرفى ايران غنيمت شمرده و به ما هجوم آوردند . بلكه اين محيط يعنى محيط نقض بىطرفى رفته رفته به حكم تأثير محيط در اخلاق اثرات خود را در ميان ملت نيز به خوبى بخشيد و از همان روزهاى اول كه رگ و ريشهء بىطرفى ما عملا مىرفت از هم پاره شود افكار عمومى منتظر و آرزومند يك طرفى دولت و تعيين تصميم قطعى و خطمشى جدىترى و علنىترى از طرف اولياى امور خود بود .
فتوحات روزافزون متحدين ، حاضر بودن نمايندگان آنها در مركز ، تمايل نخبهء آزادىخواهان به آلمان ، شدت خشونت و نفرت از روس و بالطبع از ياوران او ( انگليس ) اينها اعمال بزرگى بودند كه افكار را بهطرف خود و يك طرفى شدن دولت و جنگ با روس سوق مىداد . نويدهاى درخشندهء نمايندگان آلمان و به عقيدهء برخى وعدههاى صريح كنت كانيتز آتاشهء نظامى آلمان از قبيل وارد كردن اسلحه در سرحد غربى و غيره و غيره به حدى دماغها را براى دخول در جرگهء متحدين حاضر ساخت كه تأثر آن در ميان مبادى عاليه نيز جاىگزين شد . شدت نمايندگان روس و انگليس به درجهاى رسيد كه قواى روس به اشارهء انگليس تا نزديكى طهران آمد و به شدت نمايندگان متحدين و طرفداران آنها را تهديد كرد .
نتيجهء تصميم حركت شاه و دربار و مجلس پيش آمد . ولى اين تصميم فقط تا حدى كه ژاندارمرى و نخبهء كاركنان آلمان و مجلس را متفرق كرده باشد پيشرفت نمود و بغتتا در نيمه راه به حالت وقفه و سكونت ماند ( تا اين اندازه سفراى روس و انگليس ساكت