متر بالاتر نمىرود .
جنگ هوائى
كار آيروپلنها خيلى بالا گرفته در بعضى روزها تا هفده مرتبه جنگ هوائى واقع شده است . ريختن بمب به مواقع خصم از خروار مىگذرد چنانچه در يك روز نوشته بود سه تن ( نه خروار ) بمب فرانسهها انداختهاند . يك نفر صاحبمنصب انگليسى شرحى از خندقهاى آلمانى كه به دست آنها افتاده است ذكر نموده بود كه خندقهاى آلمانها تا سى فوت عمق دارد و اطاقها با چراغ الكتريك روشن مىشود ، بخاريهاى گرم گذاشته شده ، لولههاى آب كشيده شده ، خوابگاه و خوردنگاه جداگانه دارند . روى تمام تختهاى خواب لفافههاى سفيد كشيده شده ، ديوارها منقش و با زينت است . در سقف اطاقهاى زيرزمينى ( شهر پريان بايد اسم گذاشت ) هريك چهار عدد زنگ آويخته بود كه من ندانستم براى چه نصب نموده بودند .
بعدها از يك نفر اسير آلمانى جويا شدم او نقل كرد ما در آن زيرزمين فقط صداى توپها را مىشنويم . ديگر نمىدانيم از طرف ما خالى مىشود يا از طرف خصم . لهذا اين زنگها را نصب نمودهاند كه هر وقت گلولهء توپ دشمن به زمين مىخورد به واسطهء جنبش و تكان زمين اينها صدا مىكند و ما ملتفت شويم توپ از طرف انگليسيها مىآيد .
هر وقت صداى توپ مىآيد و آنها صدا نكند مىدانيم از طرف ما شليك مىشود ، لهذا بدون آنكه بيرون آمده خود را به مخاطره اندازيم شليك خودمان را با مال دشمن تميز مىدهيم . در يكطرف اين خندقها مريضخانه ديده بود كه سيصد رخت خواب داشت .
قدرت آلمان
بارى اين جنگ حكايتى است مگر برود آدم ببيند . به نوشتن ممكن نمىشود . بارى چيزى كه محل تعجب است اين است كه با اين محاصره دريائى و اين همه جد و كوشش دول متفقه اين دو دولت حوائج خود را چطور فراهم نموده و مىنمايند . در صورتىكه يك مثقال آهن از هيچجا به آلمان وارد نمىشود چطور اين همه مهمات و قورخانه را تهيه مىكند كه به متحدين خود هم پىدرپى مىرساند كه پس از دو سال ساير دول ادعا مىكنند كه ما هم به قدر كفايت مهمات داريم و فراهم نموديم ، در حالىكه يك دانه گندم يا يك مرغ به آنجا وارد نمىشود چطور غذا و گوشت و مأكول و مشروب اين همه آدم را تهيه مىكنند كه داد اين مردم بلند نشده است . از حق نبايد گذشت همهء اينها منحصر به خود آلمان است . هيچ ملتى از عهده برنمىآيد .