را سرباز نكرده يقهء ديگرى را خواهند گرفت . خوب است به شرايط معين هرقدر مىخواهيد آن شرايط را سخت و مفصل بنويسيد مالك سرباز را بدهد . يكى آنكه نوشته شد محل خراب را از محل آباد بگيرند ، اين هم اسباب دخل مأمورين مىشود .
مخبر يا معاون وزارت دفاع مىكند كه در نظامنامه مقيد مىشود و يك نفر نمىرود هفت نفر مىرود . آقا شيخ اسد اللّه نام وكيل جواب مىدهد ما تجربه كرديم و از روى تجربه حرف مىزنم . همه گفتند حاكم پس از آنكه مواجب معين گرفت دخل نخواهد گرد ، حال مىبينيم هم مواجب دارد هم مداخل مىكند . مباحثات قطع نمىشود . مابعد آن را روزنامه نداشتم . از قرار بنيچهء سابق سرباز خواهند گرفت و بلائى به روزگار مالك و رعيت به اسم قانون بياورند كه صد هزار رحمت به سابق .
قانون و مساوات
آن وقتها اگر ده جا ستم مىكردند بيست جا ممكنشان نبود . حالا به اسم قانون و مساوات كه عين السلطنه با ارباب محمد على فرق ندارد پدر هردومان را بيرون مىآورند و من يقين دارم صد مقابل بدتر مىشود و تمام ستونهاى جرايد مملو از همين شكايات خواهد بود كه جاى يك كلمه از اخبار جنگ باقى نباشد . آن وقتها يك نفر را رشوه مىدادند حالا بايد به هفت نفر بدهند . گمان ميكنند هفت نفر برود رشوه نخواهد گرفت و حال آنكه خيالى است محال .
ماليات اربابى
ديگر بحث در تبديل ماليات حالصهجات است به ماليات اربابى ، به اين معنى كه مالك خالصه نه عشر ماليات حاليهء خود را خريدارى مىكند و يك عشر را باقى به اسم ماليات اربابى مىگذارد . خريد آن هم هريك تومان ده تومان است . هركس ده تومان ماليات بده است يك تومان را مىگذارد و نه تومان ديگر را نود تومان نقد بايد بدهد .
مذاكرهء اين مسئله هم ناتمام است و گويا اين خريد اجبارى است و الّا دولت آن ملك را ضبط و از منافع آن سهمى به مالك و مابقى را ضبط خواهد كرد تا قيمت تمام شود .
وثوق الدوله - سعد الدوله
گندم در طهران كم ، نان بد است . يك من بيست و دو شاهى اسما . رسما زيادتر مىفروشند ( يك من تبريز ) . ساير امتعهء خارجه روزبروز گرانتر مىشود . بودجه هنوز كه نزديك آخر سال است به مجلس نرفته ، تشكيلات ماليه تمام نشده . خزانهدارى