پليس و ژاندارم
مخفى نماناد اين پليس و ژاندارمها را هم مثل پليس و ژاندارم سابق دستآموز كردهاند . اينها هم باز مشغول همان كسب سابقين هستند منتهى با لباسى فاخرتر و مزدى زيادتر و قدرى باشرفتر . چهار هزار تومان محتشم السلطنه از صولت نظام سابق كه حالا سردار مؤيد است گرفت و رياست نظميه را داد . كلنل يالمارسن سوئدى با تقريبا چهل نفر صاحبمنصب سوئدى ديگر مشغول ادارهء ژاندارمرى ايران است و همهجا مشغول گرفتن ژاندارم هستند . در طهران مريضخانهء يوسفآباد و باغ شاه مركز ژاندارمرى است و آخر الامر قشون فلكزدهء ايران منحصر به قزاق مىشود و ژاندارم كه اولى روسى ، دومى انگليسى . باوجود آنكه كلنل خوب پول مىدهد و خوب تربيت مىكند ظن قوى است كه اين اداره وقتى پايدار خواهد بود كه صاحبمنصبان آن انگليسى باشند . يك چشم كلنل هم مصنوعى است . مثل اينكه گفتند يك چشم شوستر هم مصنوعى بود .
خيلى كلنل به تابين و صاحبمنصب سختگيرى مىكند و ديسيپلين نظامى را خوب تعقيب مىكند . از آن جهت ايرانيهاى تنپرور متصل از ادارهء ژاندارمرى فرار مىكنند . اما كلنل همهجا آنها را به چنگ مىآورد تنبيه كامل مىكند ، حتى حكم به اعدام . مدرسه دارد . دستگاهى دارد . خيلى ادارهء مفصلى است . اما آنچه من در راه قزوين خود قزوين و مسافرين راه همدان شنيدم اين ژاندارمهاى مستحفظ راه كمتر از آن قراسورانهاى سابق تعدى نمىكنند ، بلكه خيلىخيلى تعديات اينها به عابر سبيل و رعاياى محل زيادتر است . تا يك ماه قبل كلاه اين ژاندارمها كاسكت انگليسى بود . پالتو و ساير فرم لباس آنها مخلوط از سوئدى و طرح نظام خود ايرانى كه اطريشى باشد . از بس مردم مذمت كردند وزارت داخله حكم كرد كلاه را تغيير دادند . حاليه كلاه پوست بره سفيد است اما نه به قطر و قوارهء كلاههاى قزاقها ، بلكه نظيف و نازك به اندازهء كلاههاى معمول خودمان . اما پالتو بلند چاكدار سوئدى است . خود صاحبمنصبان سوئدى هم به همين لباس و كلاه پوست ايرانى هستند . خواستند نظميه را هم به آنها رجوع كنند . صولت نظام كه چهار هزار تومان تقديم داده بود راضى نشد . وزارت داخله هم يعنى محتشم السلطنه چون ديد ممانعت از روى استحقاق است سكوت فرمود .
ملكآرا
اجماعا خانهء شاهزاده ملكآرا عيادت رفتيم . بيچاره سكتهء ناقص كرده و حالا اگرچه بهتر است اما باز زبانش لكنت دارد . دستش قوت ندارد . همديگر را در آغوش گرفته