كارهاى خودتان بهتر مىرسيد و هروقت هم ميل آمدن داشته باشيد سهل و آسان خواهد بود . چاكر هم راحت حضرت و الا را به زحمت خودم ترجيح مىدهم . همينقدر عرض مىكنم پول خرجى را به تأخير نينداخته در اول هرماه سى تومان مرحمت فرمائيد . انشاء اللّه حياط هم تمام مىشود و از خيلى جهات آسودهتر هم مىشوند .
ابو القاسم انشاء اللّه اول هفتهء آينده حركت مىكند ، مطالب متصل را شفاهى عرض مىكند . آنوقت هم باز مايل آمدن خانمها باشيد مرقوم داريد يا خودم تا قزوين مىآورم يا با حاج رمضان مىفرستم .
اوضاع مملكتى
اما اوضاع مملكتى دلالت دارد بر بدبختى و تمامى مردم ايران و جمع كردن وجوهات نايب السلطنه و وزراء و چند نفر ديگر . چندين نفر را در اين چند روزه به اسم اينكه بر خلاف هيئت دولت اقدامات سوء كردهاند دستگير كردهاند . حاجى سيد على آقاى يزدى ، سردار محيى ، ميرزا كريم خان برادرش ، حضرت و الا سليمان ميرزا ، آقا سيد محمد رضا مساوات ، ميرزا محمد على خان كتابفروش ، ميرزا على اكبر ساعتساز ، نواب حسينقلى خان ، وحيد الملك و دكتر اسمعيل خان را التزام گرفتند كه فرنگستان برويد .
چند نفر ديگر باقى است كه نظميه اعلان كرد خودشان بيايند و الّا جدّا تعقيب شده و دستگير مىشوند . بعضى را كاشان ، برخى را اصفهان ، يزد بردند . سيد على آقا را مىگويند مازندران ، جمعى مىگويند كشتهاند . من طهران نيستم متأسفانه كه واقعات را مفصلا با نكات و دقايق آن بنويسم ، اما هركس از دور و نزديك مىداند اين اشخاص را واجب بود همان اوايل امر تبعيد كنند . چنانچه افعال آنها را در وقايع بيست روزه و تاريخ دو ساله « 1 » قرائت مىكنند .
فتح فرمانفرما
آقاى نايب السلطنه خيال دارند به فرنگستان بروند كه در كنگرهء لاهه اصلاح امور مملكت ايران را بنمايند . دخترشان چون ناخوش است همراه مىبرند . شايد عيالشان را هم براى پرستارى صبيه ببرند . لرد انگليسى وارد طهران شدهاند ، مهمانى معتبرى خواهد شد . حضرت فرمانفرما همدان ، عميد الدوله هم منسوب حكومت ملاير دنبال ايشان رفتند . ديروز شهرت داشت با مجلل جنگ شده فرمانفرما فتح كرده سنگر آنها را
هامش
( 1 ) - اشاره به دو رسالهاى است كه در 3629 و 3638 معرفى كردهام . ( ا . ا . )