خارجه به ايشان مىدهند در پرستيدن پلتيك خارجه تكذيب كنند . مقدمينى كه در ورامين مأمورين دولت را كتك زده بودند به مجازات سخت برسانند و غيره . . . « 1 »
مسلم است وقتى كه حكمى بر خلاف قوانين اساسى است كسى تابع آن نيست و وظيفهء هركسى است كه آن را رد نمايد . اگرچه آمر آن حكم خود رئيس الوزراى محترم آقاى سپهدار اعظم هم باشد . ولى اين توقيفات ، اين تضييقات ، اين تخطيات بطور طبيعى اذهان را مشوش مىنمود كه در تمام انظار متفكرين علائم نيك سيهروزى را نشان مىداد . هركس حدسى كه لايق اين قبيل موارد است مىزد . بعضيها مىگفتند كه كابينه با اين حركت خود مقاصد خيلى غريب دارد . ديگران ادعا مىنمودند كه يقين وزرا از طرف وكلا يك دلبستگى دارند كه به اين اقدامات وخيمه متوسل مىشوند . بعضيها به نظرشان مىآمد كه مبادا نوشتجات روزنامههاى خارجه راست گردد كه آقاى رئيس الوزراء يك قصد كودتائى داشته باشند .
روزنامه زبان گوياى ملت است . مادام كه ملت زنده است و جان دارد كسى نمىتواند آن را ببرد . حتى آقاى سپهدار اعظم كه مثل استعفا شمشير برندهاى دارد نيز نمىتوانند اين كار را بكنند ، مثل آنكه در تعطيل عدليه ديده شد مجبور به توبه و انابه خواهيد گرديد . » ( خيلى مفصل است من همه را نمىتوانم بنويسم ) . ( پايان مقالهء ايران نو )
شرق شمارهء 89
بحران كابينه : « وضع روش مصادر امور و وزراى مملكت ايران ما را مجبور به تجديد مطلع نموده و مجددا عنوان فوق را متذكر شده عقايد خود را تكرار مىنمائيم . كابينه كه امروز يازده ماه است به تغيير و تبديل دو سه عضو در تحت رياست سپهدار اعظم تشكيل يافته دچار بحرانهاى طولانى گرديده . چنانچه بارها نوشتهايم كابينهء سپهدار در اين مدت اقتدار و نفوذش يك مسلك سياسى و روش پلتيكى براى دولت ايران معين ننمود . كابينهء مذكور كه مهمترين وظيفهاش اصلاح امور عسكرى و ادارهء قشونى بود ابدا التفاتى بدين نكتهء مهمه ننمود و تا آخرين ساعت وزارت جنگ سپهدار اعظم امور قشونى و عسكرى ما به قهقرا برمىگشت . كابينهء سپهدار اعظم در مدت يازده ماه حكومتش بواسطهء يك مرعوبيت فوق العاده جدا داخل در مذاكرات رسمى خروج قشون روس از ايران نگرديد . كابينهء مذكور بواسطهء تمارضهاى پىدرپى بيمعنى موفق به اجراى امنيت تامه در تمام نقاط ايران نگرديد . كابينهء سپهدار اعظم طرفدار تجدد و اصلاحات
هامش
( 1 ) - نقطهچين در اصل است .