فوت ام الخاقان « 1 »
ام الخاقان مهد علياى ما در قصر شيرين وفات كرد و به جاى خودش نعشش را عتبات بردند . شاه كه نبود ، عيال فرمانفرما هم ناخوش است . فقط يك روز در خانهء سپهبد برادرش پسر عزت الدولهء مرحوم ختم گذاشتند . سپهدار و حاجى عليقلى خان رفته جمع كردند .
اخبار خارجه
از بس در ايران وقايع زياد است نمىتوانم مفصل واقعات اروپ را بنويسم . پس بطور اجمال گاهى مذكور مىشود . پرنس ايتو ، بيزمارك ژاپن ، از كره [ به ] خاربين رفته بود كه با وزير ماليهء روس قرارهاى لازمه بدهد . يك نفر از اهل كره مشار اليه را به ضرب چهار تير تپانچه مقتول مىكند . پرنس مشار اليه يكى از اشخاصى است كه پس از امپراطور خدماتى به وطن خود كرد كه از حد توصيف و تعريف بيرون است . همان است كه « بيزمارك ژاپن » مىگويند .
دولت چين به سرعت باد و برق رو به ترقى است ، چنانچه چندين فرسنگ راهآهن بدون استمداد و اعانت يك نفر اروپائى ساخت كه باعث حيرت تمام اروپائيها شده .
همينطور در ساير كارها ترقيات محير العقول كرده است و عما قريب باعث رشك و حسد تمام دنيا خواهد گرديد .
هيجانها و « مانيفستاسيونها » « 2 » كه در اعدام « فرر » « 3 » تمام اروپ كرد بواسطهء عدم شركت انگليس نتيجهء صحيح حاصل نگرديد . فقط به ساختن مجسمهء او و طبع وصيتنامهء او ختم گرديد . صدر اعظم اسپانيا اعلان نمود كه فرر بواسطهء قانون و محاكم ملت خودش محكوم به قتل شد و صورت دوسيهء او را در سوئيس سفير اسپانيا به طبع رسانيده و منتشر كرد .
امپراطور روس از ايتاليا مراجعت به قرم و قصر ليواديا نمود . اما پذيرائى امپراطور روس يك اسباب زحمت فوق العاده براى ساير ممالك هست ، چنان كه در ايتاليا بيست و دو هزار سرباز در خط راهآهن براى مستحفظى گذاشته بودند و عمارت امپراطور را ششصد پليس دوچرخهسوار ، نهصد پليس پياده ، ششهزار سرباز ، هزار سوار حفاظت مىكرد !
هامش
( 1 ) - تاج الملوك خانم دختر ميرزا تقى خان اميركبير و عزت الدوله مادر محمد عليشاه ( مسعود سالور ) .
( 2 ) -Manifestation- تظاهرات
( 3 ) -Frere