مخالفين سنا
اعليحضرت فرمودند مخصوصا شما را احضار كردم كه امتنان خودم را حضورا به شما بگويم از اين زحمتى كه در نوشتن نظامنامهء انتخابات متحمل شدهايد . در حقيقت يادگارى براى بعدها گذاشتيد . اما پارلمان يعنى دو اطاق - كه عبارت از شوراى ملى و سنا باشد حال هم مىگويم بايد نظامنامهء سنا را هم بنويسيد تا دو مجلس يك مرتبه مفتوح شود . فرمانفرما عرض كرد بله البته لازم است چيزى نوشته شود كه بعد به نظر شوراى ملى رسيده هر قسم لازم بدانند تصحيح كنند . اين حرف مخالف ميل شاه بود ولى بعضى از اعضاء كميسيون راضى به نوشتن نظامنامهء سنا چون نبودند فرمانفرما به عوض آنها عرض كرد . آن اشخاص صنيع الدوله و مخبر الملك و نظم الدوله و مستشار الدوله بودند .
شاه چون ديد مخالف حرف زدند كلام را تغيير داد و فرمودند حالا نظامنامه را به ببينم . فرمانفرما به دست شاه داد . اعليحضرت باز كرده و فرمودند همان است كه ديدهام .
فرمانفرما عرض كرد خير فى الجمله تغييرى كرده ، يعنى انجمن ايالتى آذربايجان چون وكالت از ساير ولايات پيدا كرد تغيير چند ماده را لازم دانست و اعضاء كميسيون رأى ندادند و عقيدهشان مخالف است ، ولى الجاء قبول كردند . شاه فرمود كدام مواد است .
امين دربار به عجله عينك را گذاشته و دويد كتابچه را از دست شاه گرفت باز كرد چند ورق زد . همان يك مادهء بيست و پنج سال و بيست سال را نمود . ديگر مابقى را فراموش كرد و من باقى را به عرض رسانيدم . از مسئلهء معروفين به قتل را حاجى سيد نصر الله عرض كرد چون حالا زود مردم را متهم مىكنند لفظ اتهام را گفتند برداريم ، ضرر هم انشاء الله ندارد .
نريختن خون
شاه در جواب چيزى نفرمود . رئيس الوزراء گفت حالا اين نظامنامه دموكراتتر شده و اين هم با عقيدهء قبلهء عالم مطابق است . بعد فرمانفرما عرض كرد كه تلگرافى سپهدار از ينگى امام به عضد الملك كرده بود . اعضاء كميسيون هم امروز در اين باب خيلى گفتگو كردند . بالاخره صلاح همچو ديدند به خاكپاى مبارك عرض كنند . چون ميل قلبى اعليحضرت هم به نريختن خون مردم و جنگ و نزاع است اين است عرض مىكنيم چند نفر از معتمدين را معين فرمايند تا از آن طرف هم چند نفر معلوم شده نشسته در اين مطالب گفتگو كنند . مىخواستيم قبل از وقت با رئيس الوزرا صحبت بداريم و پس از آن عرض كنيم . چون رئيس الوزرا بيرون نبودند اين است كه با حضور ايشان عرض شد .