مجلس سنا - طلب جمهورى
ديروز كه رفتيم « مجمع قاجار » شاهزاده مؤيد السلطنه را شاه مأمور اجراى اين مادهء قانونى كرده و به وزارت عدليه قرار بود برود . روزنامه را داشت خوانديم . حقيقة خيلى هتاكى و هرزگى كرده . شنيدم دانهاى پنج هزار اين نمره به فروش مىرود اما خيلى محرمانه . در صورتى كه قيمت آن دويست دينار است . آنجا مذكور شد كه انجمنهاى سرى هروقت مىخواهند بناى مجلس سنا را بگذارند يك آشويى مىكنند كه تأخير بيفتد . اين روزها هم شاه به توسط رئيس الوزرا جدا انعقاد مجلس سنا را خواسته . اين است در روزنامه مطالب فوق را نوشته و آنوقت در محاكمه و عدليه خيال آشوبى دارند ، شايد منجر به بعضى اقدامات بشود و مدتى انعقاد سنا طول بكشد . باز تا عنوانى بكنند مطلب ديگرى به ميان بياورند . روزنامهء مساوات طلب جمهورى كرده بود . بلى مشروطيت به اعلى درجه ترقى رسيده حالا نوبهء جمهورى است .
تجمع نسوان و ترس صنيع الدوله
دربخانه رفتم . وزير ماليه از ترس جماعت نسوان كه در دفتر همه روزه حاضر شده و مىشوند دفتر نمىآيند . باغ رفتم . شاه دير بيرون آمد . به قدر يك ربع در باغ گردش كرد بعد اطاق تشريف بردند . مدتها نشستيم تا مؤيد السلطنه آمد . معلوم شد ديوانخانه رفته و قرار شده عصر سيد محمد رضا را حاضر كنند . شاه او را خواست و رفت . من را اعتماد قاجار به دفتر باز برد . چون گفتگوئى ما بين معظم الملك قاجار و اخوانش در باب جيره شده بود نمايندهء مجمع و ناظر محاكمه باشم . معتمد الدوله هم بود . عمل آنها قرار شد از سررشتهدار كل صورت بخواهند . زنها هنگامه مىكردند . بقدرى فرياد مىكردند كه حساب نداشت . فحش مىدادند كه اندازه نداشت . من خيال كردم مبلغ كلى طلب آنها مىشود . پرسيدم گفتند همهء اينها براى سه هزار تومان دفترخانهء مملكتى را تعطيل كردهاند و اين مبلغ مقدور نمىشود كه بدهند و خلاص شوند . . . « 1 » حالا مقررى ما هشت هزار تومان و امثال ما دويست هزار تومان يا مواجب فوج و ادارات مانده و ساير مردم سرشان بىكلاه است بهجاى خود . هذه السنه بهتر مال ديوان را حكام و مباشرين و مردم مىخورند .
عصر افخم الدوله ديوانخانهء عدليه براى تماشا رفت ، من خانهء فخر الملك . باز عمل همدم خانم و سردار مخصوص پسر عضد الملك سرگرفته و مشكل است باز تمام شود .
هامش
( 1 ) - نقطهچين در اصل است .