افادهء حكيمانه رستم الحكماى نوجوان كه سرمشقى است به جهت ملوك
بر او الالباب ، پوشيده مباد كه حضرت رب الارباب ، به قدرت كامله و حكمت بالغه ، اركان اربعه و افلاك تسعه و عقول عشره و كواكب سبعه و مواليد ثلاثه و انجم و اجرام علويه را آفريد و به بركت اسماى حسناى خود ، به هريك از اينان ، تأثيرى بخشيده و كواكب سبعه را آباى علويه و اركان اربعه را امهات سفليه و جمادات و نبات و حيوانات را مواليد ثلاثه قرار داد و اختلافها و تغييرهايى كه در اشكال و الوان و احوال و فنا و بقاى همهء اشيا و زمين و هرچه در آن و بر آن است ، رو مىدهد ، جميعا از تأثيرات افلاك و انجم ، به اشارات عقول عشره مىباشد كه از عقل اول كه عقل كل و اول ما خلق اللّه باشد ، امر ، جارى مىشود ، به ترتيب ، تا به عقل دهم مىرسد .
هفت كواكب ، در هفت فلك ، خلفا و كارگذاران خداى يگانه و واجب الوجود مىباشند و به مناسبت ، تربيت هفت كشور و اهلشان و هفت معدن با ايشان است ، به امر قادر فعال لما يريد . و اين سيزده كرهء تودرتو را عالم كبير ، و هريك از بنىآدم را يك عالم صغيرى بدان . يعنى هر چه از اجزا و اعضا و صفاتى كه در عالم كبير مىباشد ، همانها به زياده و كم ، در عالم صغير كه فردا فردا از بنى آدم باشد ، موجود مىباشد .
ارباب دانش و بينش ، اين را بدانند كه اگر خداى عالم تبارك و تعالى ، نوع بشر را نيافريده بود ، عالم كبير و هرچه در آن است ، وجود معطله و بىفايده و بىمصرف مىبودند . پس نتيجهء اين كلام مستدام ، آن است كه عالم و مافيه ، يعنى همهء ماسوى اللّه ، مخصوص بنى آدم و طفيل ايشان ، مخلوق و موجود شده و از ما يحتاج بنى آدم نيست چيزى كه مخلوق و موجود نباشد .
در نوع بنى آدم ، هر عاقلى ، شريف و هر عقلى ، اشرف مىباشد . و عقل را مراتب