فرمود به دور خلاصهء شهر « 1 » اصفاهان ، ارگى ساختند كه چهار زرع ، قطر آن و بيست زرع ، ارتفاع آن و روى آن ديوار ، از آجر و گچ ساخته شد . و در سر پل شهرستان ، فرمود تالار چهلستونى ساختند كه همهء نقش و نگارهاى آن را از طلاى خلاصى « 2 » و لاجورد بدخشانى كردند و همهء آن را به آيينههاى صافى ، مزين نمودند . و چون خلد آشيانى ، شاه عباس ثانى ، در سعادت آباد ، در جنب دولتخانهء مباركه ، تالار چهلستونى ساخته بود ، اشرف سلطان ، آن را خراب نمود و مصالح آن را فرمود بردند و قريب به پل شهرستان ، تالار چهلستون ساختند . بعد از زوال دولت اشرف سلطان ، چون والاجاه ، ولىنعمتزادهء اهل ايران ، شاه تهماسب - پسر سلطان جمشيدنشان - بر مسند پادشاهى برنشست ، باز آن عمارت عالى و تالار چهلستون متعالى اشرف سلطانى را فرمود خراب نمودند و مصالحش آوردند در قريهء سعادت آباد ، از يك طرف ، نزديك به پل حسن پاشا و از يك طرف ، متصل به پل خواجو ، نزديك به پل اللّه ويردى خان و برج هفت مرتبهء گنج على خان ، تالار عالى چهلستون بىنظيرى بنا نمودند ، به جاى تالار چهلستون شاه عباس ثانى ، در جنب دولتخانهء مباركه ، با منضمات و ملحقات عاليهء بسيار ساختند و منقش و مصور به طلاى خلاصى و لاجورد بدخشانى و مزين به آيينههاى صافى نمودند كه اكنون برپا است .
در پشت تالار طويلهء شاه عباسى ، فرمود خانهاى ساختند صد زرع در طول و هشتاد زرع در عرض و از چهار جانب آن حجرههاى فوقانى و تحتانى ، در كمال خوبى و مرغوبى و موزونى و درهاى خوش و ارسىهاى دلكش ، با حوض و درياچهء پرفواره . و همهء آن را با آجر و سنگ و گچ ساختند و با طلاى خلاصى و لاجورد بدخشانى ، منقش و با آيينههاى صافى ، مزين نمودند . و در مسجد جامع قديم اصفاهان كه از بناهاى سلطان محمد چنگيزى « 3 » است و به خوبى و مرغوبى و موزونى و وسعت مسجد ، كس
هامش
( 1 ) - يعنى بهترين نقاط شهر .
( 2 ) - طلاى ناب .
( 3 ) - منظور ، سلطان محمد اولجايتو ، ايلخان مغلول است .