منازل يك روز اطراق شده است . گفت عجب منتظر من شدهايد كه بيست روز پيش از من وارد مشهد گشتهايد . گفتم اگر جناب شما از راه دور و با كمال تأنى و استراحت تشريف آورده باشيد و مأمور مخصوص ايران با وصف ملاحظهء مراسلهء شما و اطلاع درست كه از راه ديگر تشريف مىآوريد به مشهد آمده و به انتظار ورود شما چند روزى زيارت كرده باشند خلاف قانون نبوده و به احتمال اينكه شايد تغيير اراده از قرارداد خود داده و از راهى كه ايشان مىآمدند بيايد ، در بعضى از جاها متوقف و سفارشات لازمه به مناسبترين عرض راه نمودند . بعد گفت خيال عزيمت طهران را كى دارند . گفتم تاكنون كه منتظر شما بودند . بعد از اين هرطور كه صلاحديد شما مقتضى شد رفتار خواهند كرد .
گفت من مىخواهم كه چهار و پنج روز به جهت زيارت كسان خود در اينجا مقيم و بعد از آن اگر ممكن شد به چاپارى بروم . زيرا كه مدت دو ماه است از اولياى دولت متبوعهء خودم حكمى به من نرسيده و يك بسته پاكت در چهار برجك مرقوم و به رودبار نزد ميجر جنرال پالك فرستادم كه به انگلستان انفاذ دارد و به تعليم ديگران گفتند گم شده است . فدوى گفتم عجب است كه مأمور مخصوص در چهار برجك بودند ابدا استحضارى از اين واقعه بههم نرساندند و تاكنون اين فقره مسموع نشده است . يقين بعد از حركت ايشان اين معنى اتفاق افتاده است .
گفت بلى بعد از حركت ايشان بود . اما در هر صورت مساوى است . فرمودند مير معصوم خان پس از تبريك و احوالپرسى از وضع سلوك حكام عرض راه استفسار نمود . مأمور انگليس گفت بعد از حركت از سيستان در كمال استراحت و انبساط به اينجا آمدهايم و منتهاى امتنان و تشكر را از مراحم نواب و الا داريم اما در سيستان در جوار مأمور ايران به ما بد گذشت .
فدوى گفتم به حمد الله تعالى در آنجا نيز به قدر وسع خودش از همه جهت اسباب احترام و آسايش شما فراهم بود . گفت چهطور مهيا بود كه مالهاى مرا در چهار برجك گرسنه گذاشتند . گفتم اگر منحصر به مالهاى شما بود جاى گله دارد .
مالهاى خود مأمور مخصوص نيز يك روز بىكاه و جو مانده و عليق كمياب بود .
گفت به من خبر آوردند كه كاه و جو ممكن بوده و به ايشان قدغن شده بوده است كه ندهند . گفتم اگر اينطور بود مالهاى خود مأمور ايران يك روز گرسنه نمىماند . با وصف اينكه به جدّ و جهد مأمور مخصوص با كمال صعوبت عليق براى مالهاى
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 652
مساهمون: ايرج افشار
ص٦٥٢