جانب نواب و الا نقل كرده به مأمور انگليس شرحى نوشتند . مأمور معزّى اليه در جواب مراسله به توسط امير آخور خود شفاها پيغام و از عدم حضور منشى اعتذار كرده بود .
در باب شرفيابى حضور و الا وقت عصر را تعيين و حضور خود مأمور مخصوص را به صلاحديد خودشان واگذار نموده بودند . مأمور مخصوص هم مفاد پيغام او را در ضمن عريضهء جوابيّه به نوّاب مستطاب معروض داشتند . وقت عصر در حين عزيمت مأمور انگليس نوّاب و الا دو رأس اسب به رسم انعام به مأمورين انگليس التفات و چند نفر فرّاش و از ساير عملجات علاوه بر آنكه مقرر شده بود در درب منزل مأمور معزّى اليه حاضر و او را با كمال اعزاز و اكرام به حضور نوّاب و الا بردند . مأمور مخصوص هم با لباس نيمرسمى از منزل خود سوار و در عرض راه باهم ملاقات كردند و بعد از ورود اطاق نوّاب مستطاب و الا و جلوس در آنجا نوّاب و الا به فاصلهء دو دقيقه از اطاق ديگر تشريف آوردند . بعد از صحبتهاى متفرقه و صرف چايى مراجعت نمودند . در اياب و ذهاب وقت عبور از عمارات ارگ خدمه و ملازمان عظام نوّاب و الا در حياط صف كشيده و با كمال نظام ايستاده بودند و همچنين در عبور از كوچهها قراول آنها را تنظيف و سربازها در كمال آراستگى با البسهء نو و ممتاز احترامات نظامى به عمل آوردند .
روز 19 [ صفر ] - سه ساعت از روز گذشته مأمور مخصوص به منزل مأمور انگليس رفتند . بعد از احوالپرسى و صرف چايى مأمور انگليس بناى گله گذاشته و مدلول مذاكراتى را كه با اين غلام نموده بود تجديد كرد . مأمور مخصوص گفتند كه من و شما اين اطاق را در دار الخلافه و حضور اولياى دولت عليّه ايران فرض مىنمايم . اگر در باب نزدن بيرق در اول ورود سيستان شكايت خواهد كرد من نوشتجات متعددهء حاكم آنجا را بيرون مىآورم كه نوشته است رؤيت بيرق ملل ديگر علما و سادات و مشايخ و رعاياى سيستان را محرك و به خيالات واهيه انداخته است كه احتمال توليد فتنه و فسادى مىرفت . باوجود اين به اصرار من مجالس عديده مركب از علما منعقد و ايشان را به دلايل ساكت و راضى به زدن بيرق نمودم .
اگر در خصوص عدم ديدوبازديد مأمورين انگليس و افغان گله خواهد كرد من به گفتگوهاى شفاهى نايب شما و قراردادى كه با نايب مزبور شده و
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 654
مساهمون: ايرج افشار
ص٦٥٤