توقف گرديده مشغول تعزيهدارى شديم .
روز 11 [ محرم الحرام ] - از آنجا سوار و به قريه موت [ 105 ] كه مسافت هفت فرسخ دارد آمديم . اين ده بسيار معتبر و جاى باصفايى است . در پهلوى اين قلعهء بزرگى بنا شده كه شهر نو مىنامند . عمارات خوبى در توى قلعه هست . اما حالا خراب و خالى از سكنه است . و از قرار تقرير اصل شهر بيرجند همينجا بوده است .
روز 12 [ محرم الحرام ] - از موت سوار و به شهر بيرجند كه مسافت شش فرسخ راه است وارد شديم . در ورود اينجا على اكبر خان سرهنگ پسر حشمت الملك با چند نفر خوانين قاينات و دو رأس يدك به استقبال مأمور مخصوص آمدند . شهر مزبور كوچك است اما آباد و جمعيّت كثيرى دارد .
روز 13 [ محرم الحرام ] - چيزى قابل نگارش نبود .
روز 14 [ محرم الحرام ] - مأمور مخصوص به روضهخوانى ميرزا على اكبر مستوفى قاينات رفتند . مهندس دولت عليّه هم در آنجا حضور داشتند . مستوفى مشار اليه تقرير كردند كه ذوالفقار خان « 1 » از قرار گفتهء خودش مىخواهد از راه طبس معجلا به دار الخلافه برود . مأمور مخصوص گفتند مهندس دولت عليّه از روز حركت از طهران الى يومنا هذا موافقت و مرافقت مرا بر خود حرام دانسته و من در جميع مواقع و موارد از سوء رفتار و اعمال او اغماض و باوجود اينكه در اين مأموريت رياست دارم او را به معرض مؤاخذه و توبيخ نياوردهام . اما در اين فقره اگر مهندس دولت عليّه بخواهد به خلاف ميل من رفتار نمايد مايهء رنجش كلى شده و صريحا ممانعت خواهم كرد و ابدا به تنها رفتن او راضى نگشته و نقشه را نمىتوانم به او بدهم كه در اين راه مخوف و خطرناك به باد دهد . و من مثل پارسال بىنقشه از خودسرى مهندسين وارد طهران و مورد ملامت اولياى دولت عليّه باشم . مهندس در جلو رفتن خود اصرار و عدم موافقت خود را انكار مىكرد . مأمور مخصوص هم از اول حركت از طهران معطّلى هفت روزهء يزد را به انتظار وصول مهندس از اصفهان و عدم موافقت را با مأمورين در كشيدن نقشهء سيستان و فقرهء اسناد ساختگى مأمور مخصوص با انگليسيها در جزو و خبر دادن به امير قاين و حاجى ملا اسماعيل اين معنى را در مجلس بيان و مهندس عدم موافقت خود را عيان ديده از صرافت عزيمت طهران افتادند . مأمور مخصوص اظهار محبت و مهربانى كرده و محض
هامش
( 1 ) . منظور ذوالفقار خان مهندس كرمانى مؤلف كتابچهء نيمروز است .