حضور نوّاب مستطاب شاهزاده اعظم حسام السلطنه معروض داشته و به نايب مأمور انگليس تسليم و معاودت دادند و با وصف اين فرمايش حاجى ملا اسماعيل ، مأمور مخصوص چنان كه شايد و بايد مثل ساير جاها در سيستان نمىتوانستند از ترس رعاياى وحشى آنجا با مأمور انگليس گرم بگيرند و مأمور معزّى اليه مخصوصا شاكى بودند . ده عباس خان در نزديكى كوه خواجه واقع است .
كوه مزبور خيلى مرتفع و سابق بر اين دور آنجا را به كلى آب مىگرفته است . اما حالا آبادى درست كردهاند و در بالاى كوه خواجه ابنيهء محكمه و بقعات عديدهء قديمه و آثار خوب از خطوط و كتب « 1 » غريبه و آجر كاشى بسيار ممتازى است . و يك باب قلعهء محكمه در دامن كوه مرقوم واقع است . در عرض راه دهاتى كه ملاحظه شد بدين موجب است : ده هادى [ 87 ] سه قريه به تخمين سى خانوار و اكبرآباد [ 88 ] هفت خانوار .
روز 2 [ محرم الحرام ] - على الطلوع از قريه مزبوره سوار و در مسافت شش فرسخ در صحرايى منزل كرديم . يك منارى در اين صحرا ساخته شده و از آثار نادر شاه مرحوم است براى بلديّت راه بنا شده ، و يك باب كاروانسرايى است كه الآن باير و خالى از سكنه است .
روز 3 [ محرم الحرام ] - از آنجا سوار و به قريهء بندان [ 89 ] كه اوّل خاك قاينات و مسافت دوازده فرسخ راه است آمديم . قريهء مذكوره خيلى جاى باصفا و خوش آبوهواست و دوازده خانوار رعيّت دارد .
روز 4 [ محرم الحرام ] - از بندان حركت و به قريهء علىآباد [ 90 ] كه در هفت فرسخى واقع است وارد شديم . علىآباد قلعهء كوچك و محكمى است و ده خانوار دارد .
روز 5 [ محرم الحرام ] - از آنجا سوار و به قصبهء مشهوره به نهبندان [ 91 ] كه فاصلهء هشت فرسخ راه است آمديم . قصبهء مرقومه خيلى جاى وسيع و دكاكين زياد و رباطهاى خوب دارد و تخمينا هزار خانوار سكنه دارد . در بين راه يك فرسخ به اينجا مانده دهى است معروف به خنك پائين [ 92 ] تخمينا چهل خانوار سكنه دارد .
روز 6 [ محرم الحرام ] - در نهبندان توقف گرديد .
روز 7 [ محرم الحرام ] - از آنجا حركت و به قريهء موسومه به طارق [ 93 ] كه
هامش
( 1 ) . مقصودش كتيبههاست .