تقريبا سى خانوار دارد - جز نيك صد و پنجاه خانوار دارد - امير آباد سى خانوار دارد .
در حين بيرون آمدن از شهر يك روز قبل به مهندس دولت عليّه اخبار شد كه متفقا سوار بشود و در وقت سوارى مأمورين اسبهاى سواريش در درب منزل حاضر و مهيّا بود . مأمور مخصوص مجددا اصرار و با مأمور انگليس سوار گشتند . مهندس مزبور اين منزل تا غروب نرسيد . قريهء دشتك خيلى ده معتبر و به تخمين ده پاكار و خانوارى دارد و اهالى غيورى دارد . از ديدن حضرات انگليسيها متوحش و ضابط آنجا كه شاه گل نام است مىخواست مأمور انگليس را كه پيش از وقت اخبار و براى كشيدن نقشه و تحصيل اطلاعات توى قلعه آمده بود مانع شده راه ندهد . مأمور مخصوص بهطور نصيحت و ملايمت از اين خيال واهى منصرف نمودند .
روز 6 [ ذى الحجّه ] - وقت صبح از دشتك سوار و به برج علم خان [ 56 ] كه مسافت دو فرسخ راه دارد و در اول راه سردار شريف خان و مسكن سردار شيردل خان برادر او و ضابطى آنجا محوّل به اوست آمديم . برج مزبور تقريبا صد خانوار سكنه دارد و در لب آب واقع است . و زيادى و طغيان آب طورى است كه اسب نمىتواند عبور كند . مأمور مخصوص با « توتين » « 1 » از آب به ساحل رفتند و مأمور انگليس با لتكايى كه از انگلستان همراه آورده بود گذشتند . و اسبها را لخت نموده رد كردند . در ورود اينجا سردار شيردل خان پسر خودش حيدر على خان را با برادرزادهاش حسن خان به استقبال فرستاده بود و مأمورين را در برج مهمان كردند و خودش به جهت درد پايى كه داشت نتوانسته بود بيايد . مأمور انگليس به خواهش حيدر على خان طبيب خود را به منزل سردار مشار اليه فرستاد . در بين راه دهاتى كه ملاحظه شد بدين موجب است : پلكى [ 57 ] به تخمين دويست خانوار دارد ، و ده سيد خان [ 58 ] صد خانوار دارد ، و مزرعهء جديد الاحداث هشت و نه خانوار دارد .
روز 6 [ ذى الحجّه ] - از برج مزبور حركت و به قلعه نو [ 59 ] كه مسكن خود سردار شريف خان و نيم فرسخ فاصله دارد آمديم . در اينجا براى حمل آذوقه و عليق توقف گرديد . مأمور مخصوص در برج نو [ 60 ] به جهت نرسيدن مهندس دولت عليّه سوارى روانهء شهر داشته و به امير قاين كاغذى نوشتند كه هرچه زودتر مشار اليه را روانه دارد . در اين منزل سوار مزبور مراجعت و جواب نوشته را آورد .
حشمت الملك مرقوم داشته بودند كه مهندس دولت عليّه بعد از رفتن شما نزد من
هامش
( 1 ) . توتين - قايق .