5 عقرب
صبح از آنجا حركت كرديم . از اول خاك رودك بايد دانست كه جزء خاك دشتستان محسوب مىشود . يك مقدارى راه از ميان قسمت كوهستانى عبور كرده تا مىرسد به جلگهء دالكى .
قريهء دالكى كه تقريبا چهل خانوار دارد در اوايل جلگه واقع شده . در اين جلگه معادن نفت زياد است . به طورىكه يك جوى آب كه از آنجا عبور مىكند معلوم است كه يك جزء از سه جزء آن نفت است و بوى نفت نيز كاملا دماغ را خسته مىكند .
از انتهاى جلگهء دالكى تا برازجان دو فرسخ راه است كه در تمام آن از ميان يك سلسله تپه و ماهورهاى سنگلاخى و فرازونشيبها عبور كرده مىرسد به برازجان . مقارن يك ساعت به ظهر مانده رسيديم به برازجان . آصف الملك آنجا ماند . من پيش مدير السلطنه حكومت و ياور امير حسين خان پيش رئيس ماليه و آصف الملك ناهار را خورديم و مدير السلطنه را هم رئيس نوشته بودند با خود ببريم .
راه از اينجا تا بوشهر تمام جلگهء صاف و هموار است . فقط در مواقع بارندگى مشيله « 1 » يك فرسخى بوشهر باتلاق شده و مانع از حركت اوتوموبيل و چرخ و غيره است ، و الا در مواقع غيربارندگى خيلى خوب است .
و از اوائل خاك دشتستان تا خود بوشهر جز درختهاى گز قوى كه تاكنون ديده نشده بود و درختهاى كنار ( سدر ) و نخل درختهاى ديگرى ديده نمىشود ، جز برحسب اتفاق .
برازجان قصبهاى است كه داراى يك هزار و پانصد خانوار جمعيت و بالغ بر پنج هزار نخل است و خيلى گرمتر است از بوشهر در تابستان و ساير اوقات .
بارى دو ساعت بعدازظهر از برازجان حركت كرده مقارن يك ساعت غروب مانده رسيديم به خارج بوشهر و در منزل گلشن كه يكى از تجار معروف و معتبر درجهء اول بوشهر است و رئيس در آنجا حمام رفته بودند وارد شديم . پس از صرف چائى به منزل كه آن نيز در خارج بوشهر در باغ حاجى محمد رضاى بهبهانى پسر حاجى غلامعلى بهبهانى است وارد شديم . عمارت بسيار بزرگ به طرز اروپا
هامش
( 1 ) . كذا ، - مسيله .