مهاجرين و تبعهء خارجه ماليات يكسالهء اصنافيّه را گرفته وجه آن را ارسال نمائيد كه تقديم بشود .
از اصناف تبعهء ايران هم كه سابقا ماليات نمىدادهاند و يا براى ندادن ماليات اصنافيّه خود را تبعهء خارجه قلمداد كرده بودند و حالا بايد ماليات از آنها گرفته شود ماليات آنها هم جزو عمل كارگذارى است و بايد آن جناب وصول و ارسال نمائيد .
ربطى به مباشر اصناف داخله ندارد . قرار اخذ ماليات اصنافيّه از تبعهء عثمانى هم عنقريب داده خواهد شد و به آن جناب دستورالعمل آن خواهد رسيد و بايد خيلى مراقبت به عمل بياوريد كه ماليات اصنافيّه تبعهء خارجه و ارامنه و مهاجرين به زودى وصول و به طهران فرستاده شود .
هشتم - چندى قبل از اين جنرال قونسول روس مقيم تبريز از كارگذاران آذربايجان خواهش كرده بود كه به حكام جزو ولايات آذربايجان حكم صادر شود كه مطالبى كه راجع به تبعهء روس به حكام مكاتبه مىكند مراقبت در انجام خواهشهاى جنرال قونسولگرى به عمل بياورند و جواب مراسلات جنرال قونسولگرى را بنويسند . چون مكاتبهء جنرال قونسولگرى با حكام جزو و مأمورين سرحدّيه بواسطهء عدم اطلاع حكام و مأمورين مزبوره از قواعد و اصول پلتيكى وجها من الوجوه جايز نبود برحسب امر مطاع اقدس همايون روحنا فداه به اشارهء اولياى دولت عليّه كارگذاران مزبوره از قبول اين خواهش قونسولگرى اعتذار كردند و جواب دادند كه شما هرگونه مطالبى راجع به ولايات آذربايجان داريد به كارگذارى خارجهء آذربايجان رجوع و اظهار نمائيد به حكام ولايات احكام صادر مىنمايند و به انجام مىرسانند و به ملاحظات چند اين خواهش جنرال قونسولگرى پذيرفته نشد .
حالا هم بايد جنابعالى ملتفت باشيد و نگذاريد جنرال قونسولگريها به احكام ولايات و مأمورين سرحدّيه و مباشرين مكاتبه بكنند و با آنها طرف واقع بشوند . هرگونه مطالب خود را قونسولگريها بايد به كارگذارى خارجه رجوع نمايند و از روى دستورالعمل كه داريد به انجام برسانيد .
شما نبايد ممانعت نمائيد كه قنسولها كاغذ به حكام ننويسند . بايد در ضمن محرمانه به حكام بفهمانيد كه هر مطلبى ننويسند كه از امورات حقوقى و سرحدّى و
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 308
مساهمون: ايرج افشار
ص٣٠٨