جنرال قونسول انگليس هم از آنها توسط و حمايت مىكرد . بعد از مذاكرات زياد با سفارت انگليس رفع توسط و حمايت جنرال قونسول انگليس به عمل آمد و مقرر شد از تمام اصناف داخله و خارجه به مساوات ماليات اصنافيّه دريافت شود و كارگذارى آذربايجان مشغول گرفتن ماليات اصنافيّه از ارامنه و مهاجرين و تبعهء خارجه شد .
سفارت عثمانى اشكالى در اين كار به ميان آورد كه از تبعهء عثمانى بايد به اطلاع و دستيارى شهبندرهاى دولت عثمانى گرفته شود . چون قبول اين تكليف صلاح نبود مطالبه از تبعهء عثمانى قدرى به تأخير افتاد و به سفارت كبراى دولت عليّهء در اسلامبول دستورالعمل داده شد با بابعالى در اين باب مذاكره بكند كه تبعهء عثمانى هم مثل تبعهء ساير دول ماليات بدهند و اين كار هنوز ما بين سفارت كبراى ايران و بابعالى مطرح مذاكره است . در اينجا هم با سفارت عثمانى مشغول مذاكره هستيم .
اين اوقات جنرال قونسولگرى روس در تبريز به كارگذارى اظهار كرد كه مادام از تبعهء عثمانى اصنافيّه نگرفتهايد تبعهء روس هم نخواهد داد و همينطور به تبعهء روس قدغن كرد . با سفارت روس در اين باب مذاكره شد و قرار داده شد تبعهء روس منتظر گرفتن اصنافيّه از تبعهء عثمانى نشوند . بالجمله يك اشكال هم جنرال قونسول روس در تبريز كرد كه بزاز و سقط فروش كه مال التجاره از روسيه و فرنگستان مىآورند و گمرك مىدهند نبايد اصنافيّه بدهند . جواب داده شد اگر تاجر هستند و مال التجارهء خود را يك جا و صندوق و عدل بسته به اصناف خورده فروش مىفروشند نبايد اصنافيّه بدهند ، و ليكن چون بزاز و سقط فروش و بلور فروش عدلهاى مال التجارهء خود را در دكان خود باز كرده خوردهفروشى مىنمايند و از خورده فروشى منفعت زياد مىبرند بايد اصنافيّه بدهند و سفارت متقاعد شد و به جنرال قونسولگرى خودشان نوشت كه بزاز و سقط فروش و بلور فروش هم ماليات اصنافيّه بدهند .
كارگذار سابق آذربايجان فقط از چند نفر تبعهء روس و ارامنه ماليات گرفته است . آن جناب بايد از روى صورت تشخيص ماليات اصنافيّه كه با جنرال قونسولگرى روس قرارش داده شده و در دفتر كارگذارى است از تمام ارامنه و
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 307
مساهمون: ايرج افشار
ص٣٠٧