اثنى عشر - هرگاه درميان تبعهء اين دولت عليّه و تبعهء خارجه مشاجره و گفتگويى واقع شود تحقيق و اجراى عدل و انصاف بايد در منزل كارگذارى با حضور مترجم و گماشتهء قونسولگرى بشود . آن جناب در كمال حقّانيت رسيدگى كرده موافق فصول عهدنامجات مباركه قطع و فصل نمايد . بايد امورات اتفاقيه را از جزئى و كلى به وزارت جليلهء خارجه اطلاع بدهند .
ثالث عشر - با مأمورين دول متحابه در كمال خصوصيت رفتار نموده كارها را دوستانه بگذراند و تا ممكن است به مشاجرهء رسمى نكشاند . حقوق ثابتهء تبعهء دولت عليّه را كاملا مجرى داشته ذرّه [ اى ] از امورات آنها را مهمل و متروك نگذارد .
رابع عشر - مقصود عمده از مأموريت آن جناب حفظ حقوق تبعه و تجّار اين دولت عليّه كه با اتباع خارجه طرف حساب و معامله هستند مىباشد كه در مطالبات آنها اصرار داشته باشد و حمايت از آنها نمايد . احكامى كه متعلق به امور خارجه است و از حكمرانى صادر مىشود پشت آنها را مهر و ثبت نمايد كه لدى الضروره اسباب سهولت باشد .
خامس عشر - مأمورين و سيّاحان خارجه بدون اجازه و اطلاع دولت عليّه نبايد به خاك ايران داخل شوند . هر وقت اين قبيل مأمورين و سيّاحان بخواهند داخل خاك اين دولت عليّه شوند اوّل بايد به توسط سفارت دولت متبوعهء خود تحصيل اجازه از اولياى دولت عليّه نمايند بعد بيايند . مكرّر اين فقره به سفارتخانههاى دول متحابّه اظهار شده است و قبول هم كردهاند . آن جناب بايد كمال مراقبت را به عمل بياورد كه از اين قبيل اشخاص كسى از آن سمت داخل خاك دولت عليّه نشود و اگر به تغيير لباس و وضع داخل گردد فورا معلوم نمايد كه كيست و مقصودش چيست . مراتب را تلگرافا به وزارت خارجه اطلاع بدهد و او را بشناسد تا به هرچه مقتضى شود از وزارت جليلهء خارجه اقدامات معلوم شود .
مهر صدراعظم
ملاحظه شد ( دستخط شاه )
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 301
مساهمون: ايرج افشار
ص٣٠١