قونسول در نزد هركدام كه باشد مطالبه مىكند تا اجراى عدالت شود ، و اگر اين مطالبه مبتنى باشد بر دلايلى كه جرم و تقصير متهم را ثابت كند ايلچى يا وكيل يا كونسول از دادن او مضايقه نخواهد كرد ) . در اين صورت حضور گماشتهء قونسولگرى لازم نيست فقط بايد به قانون معمولهء داخله رفتار نمايند .
عاشرا - چون از جانب سنىّ الجوانب اعليحضرت قوى شوكت اقدس همايون شاهنشاهى روحنا فداه عموم ملل متحده از گبر و يهود و نصارى كه تبعهء اين دولت عليّه هستند به وزارت خارجه سپرده شدهاند كه آنها را حفظ و حراست نموده نگذارد از كسى نسبت به آنها تعدّى و اجحافى وارد آيد مكرّر در اين باب حكم و اصرار فرمودهاند آن جناب هريك از ملل مزبوره را كه در تبريز و ساير ولايات آذربايجان سكنى دارند و مشغول كسب و رعيتى هستند سرپرستى نموده نگذارد زياده از منال مقررهء ديوانى كسى به آنها اجحاف و بىحسابى نمايد و صدمه وارد آورد كه در ظلّ عاطفت همايون به فراغت مشغول دعاگويى و كاسبى خود باشند .
احدى عشر - چند نفر كشيشان ينگى دنيائى در سلماس و ارومى مشغول تدريس و ارشاد طايفهء نصارى هستند . اولياى دولت عليّه براى آنها حدّى قرار داده عدد مكتب و شاگردها را معين نموده ، دستورالعملهاى كافى به سرپرستهاى سابق و لاحق آنها دادهاند و سواد هريك در دفتر وزارت جليلهء خارجه موجود است . آن جناب سواد آنها را از دفتر وزارت امور خارجه گرفته مواظب باشند كه خلاف آن دستورالعملها رفتار ننمايند و زياده از عدهء مكتبى كه مقرّر است بنائى ننمايند و نبايد كسى را از دين خود خارج نموده دعوت به دين خود نمايند . كتابهايى كه ضدّ دين حنيف اسلام است و اسباب ضلالت و غوايت مردم نگذارند چاپ و نشر نمايند . آن جناب بعد از ورود تبريز از مردمان با اطلاع تحقيق نمايد اگر از حدود معينهء خود تجاوز كرده باشند آن سرپرست را تكدير و تحذير نموده در انتظام اين امر كمال مراقبت و اهتمام را به عمل آورده نگذارد اسباب غوايت مردم گردند و به پول آنها را از دين خود برگردانند .
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 300
مساهمون: ايرج افشار
ص٣٠٠