و نوروز عالم افروز يونت ئيل هزار و شصت و چهار روز دوم جمادى الاول اتفاق افتاد .
و در روز بيست و يكم شهر صفر سلطان العلمائى خليفه سلطان وزير اعظم از دار غرور به دار سرور انتقال نمود .
بعد از انقضاى زمستان روز شنبه دهم شهر رجب هزار و شصت و چهار مطابق يونت ئيل داخل ولايت قزوين شدند .
در همين سال سپهسالار ايران عليقلى خان از منصب معزول و در قلعهء الموت مقيد [ شد ] .
و در همين ولا كلب على سلطان سيل سپور را به ايلچيگرى به بلاد روم فرستادند كه شرايط عهود و مواثيق ايام سابق را به تجديد تازه نمايد .
در سال هزار و شصت و پنج هجرى كه مطابق سنهء يونت ئيل [ بود ] بعد از نظم مهمات مملكتى از ولايت قزوين بهسمت اصفهان حركت [ فرمودند ] و نوروز سلطانى را در دار المؤمنين قم گذرانيدند به تاريخ روز نهم شهر رجب داخل اصفهان گرديدند .
و در سال هزار و شصت و شش هجريهء نبويه در اصفهان كه از جملهء ابنيهء اصپهان بن سام بن نوح عليه السلام است و مضرب خيام پادشاه گردون غلام بود روز بيست و سوم شهر جمادى الاول تجديد سال پيچى ئيل تركى و رسيدن جرم نيّر اعظم و عطيهبخش عالم به محاذات نقطهء اعتدال ربيعى روى نمود پادشاه جشن نوروز عشرتاندوز را در بلدهء مذكور به آيين شايسته داشته به همعنانى بهار كامگار به عزم سير و شكار متوجه ييلاقات آن ديار شدند .
و در سنهء هزار و شصت و هفت هجرى جشن نوروز سلطانى تخاقوى ئيل را كه روز چهارم شهر جمادى الثانى سنهء مزبور بود به قانون مقرر در دار السلطنهء اصفهان گذرانيدند .
و در سنهء هزار و شصت و هشت هجرى وقايعى كه قابل تحرير باشد رخ نداد . درين سال سلطان خرم را مرض فالج گريبان [ گير ] گرديد . چون قدرت حركت نداشت چند روزى بيرون نيامد و مهمات سلطنت را به عهدهء اهتمام خلف ارشد خوددار اشكوه [ كه ] ولى عهدش [ 66 الف ] بود گذاشته بود . سلطان اورنگ زيب و سلطان شجاع و سلطان مراد بخش اين معنى را تفرس نمودند . اورنگ زيب و
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 119
مساهمون: ايرج افشار
ص١١٩