فصل دوّم در شغل صدارت خاصه و عامّه
منظور از تفويض اين دو منصب عظمى رتق و فتق كل موقوفات محال متعلقه به هريك از نصب و تعيين حكام شرع و مباشرين موقوفات و تفويض و ريشسفيدى جميع سادات و علماء و مدرّسان و قاضيان و شيخ الاسلامان و نايب الصّدارة و متوّليان جزو و ناظران موقوفات و پيشنمازان و خطبا و مؤذنان و حفاظ و معرّفان است . و غسّالان و حفّاران نيز بخصوصهما از قرار تصديق و تجويز غسّالباشى و عزل ايشان و دادن وظيفه از موقوفات بعد از عرض به موجب امثله و اخطبهء ايشان بوده .
و ديوان احداث اربعه عبارت از قتل و ازالهء بكارت و شكستن دندان و كور كردن چشم است .
مقدّمهء قتل ، حسب التعليقهء صدور ديوانبيگى به عهدهء غسّالباشى مىشد كه ملاحظهء نعش مزبور نمايد . بعد از ملاحظه و تشخيص غسّالباشى كه او را به چه علّت و به چه نحو به قتل رسانيدهاند از خوردن ترياك [ 4 الف ] و سموم و خبه كردن يا به نحو ديگر كه او را مقتول نموده باشند آنچه بر غسّالباشى ظاهر مىشد حقيقت آن را عرض مىنمود .
و مقدّمه ازالهء بكارت و شكستن دندان و كور كردن را عاليجاه ديوانبيگى را خود بدون حضور صدور عظام مىرسيد . و حكّام ديگر شرع را مدخليت در احداث اربعه نيست .
و در باب سيورغالات بعد از تصديق و تجويز ايشان كه عرض و به رقم عاليجاه وزير ديوان اعلى مىرسيد پروانجات و ارقام از دفاتر مىگذشت .
و خدمت شيخ الاسلامى و قضاى اصفهان و وزارت و استيفاى سركار فيض آثار به هركه پادشاه مناسب و لايق مىدانست رجوع مىفرمود و تجويز صدر در تعيين آنها ضرور نبود .
و ساير مباشرين سركار فيض آثار و موقوفات خاصه و ممالك بعضى حسب الامر الاعلى و بعضى به تجويز و تصديق ( صدر ) تفويض و بعضى صدور خود تعيين مىنمودند .
و امور شرعيهء سركار فيض آثار متعلق به صدر خاصه است ، و صدر ممالك را