تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 491

مساهمون:

ص٤٩١

باب اوّل در ذكر و بيان شغل ملّاباشى و متوليان جليل القدر آستانهاى متبركهء مقدّسه و غيره [ و ] علما و اهالى دار السّلطنهء اصفهان .

و اين باب محتوى بر ده فصل است .

فصل اوّل در بيان شغل ملّاباشى

مشار اليه رأس و رئيس و افضل و اعلم عموم علما و جمهور فضلاى عصر بود كه پادشاه تحقيق مسايل [ 3 الف ] دينى و دقايق علمى ازو مىنمود و مخاطب به خطاب ملّاباشى مىگرديد و در محافل و مجالس فوق جميع علما و قريب به مسند پادشاه مىنشست و در اسفار همه‌جا در ركاب ظفر انتساب بايست حاضر باشد . و در ازمنهء سابقه سلاطين صفويّه ملّاباشيگرى منصب معيّنى نبود ، ليكن در اواخر زمان شاه سلطانحسين به مير محمد باقر نام فاضل مفوّض و به رتبه و لقب ملاباشيگرى سرافراز و به تقريب مصاحبت مدرسهء واقعه در چهارباغ را بنا گذاشته حسب الامر مدرس ( مدرسهء ) مذكور گرديد . و موافق دستور و قاعدهء علماى سابقه سواى استدعاى وظيفه به جهت طلبهء علوم و ارباب استحقاق و رفع جبر و تعدّى از مظلومين و شفاعت مقصرين و محبوسين و تحقيق مسائل شرعيه و تفهيم و تعليم ادعيهء مأثوره و امر به معروف و نهى از منكر و دادوستد وجوهات حلال به‌هيچ‌وجه به شغل ديگر نمىپرداخت و مختصّ او بود ، و وجوه برّ و تصدّقات نزد او مىفرستادند كه به ارباب استحقاق رساند . و مبلغ دويست تومان تبريزى وظيفه در وجه او مقرّر بود . و بعد از فوت مشار اليه [ 3 ب ] ملاباشيگرى به همان وظيفه به ملّا محمد حسين نام مفوّض و مرجوع شد كه به غير از تدريس مدرسهء مزبور ( ه ) به امور ديگر كه ملاباشيان را مدخليّتى بود قيام نمايد .