[ بمباران مجلس ]
اوضاع ايران سخت برهم خورد . مشروطهاى كه جنت مكان مظفر الدين شاه طيب اللّه ثراه به مردم ايران اعطاء فرموده بود و اعليحضرت محمد على شاه خلد اللّه ملكه امضاء نموده دو سال در بهارستان مجلس شوراء منعقد بود به واسطهء اغراض شخصى وكلاء ملت و سعايت درباريان دولت ، خاطر مقدس اعليحضرت هميونى معطوف به تدمير مجلس گرديد .
روز سهشنبه 23 جمادى الاولى 1326 سرباز سيلاخورى و ملايرى و سوار قزاق به سركردگى لياخف روسى رئيس بريگاد قزاق با چندين عرّاده توپ سوزنى و قزاقى دور مجلس و مسجد سپهسالار را احاطه كرده بر آن محل مقدّس توپ بسته بهارستان را با خانههاى حولوحوش خراب و جمعى كثير را مقتول نمودند و آنچه اموال در آن نقاط بود به نهب و غارت بردند .
پس از تحقيق معلوم شد كه به دستيارى پولكنيك روسى دستورالعمل براى به هم زدن مجلس و اساس مشروطيت اينطور داده شد .
مبلغى پول به وكلاى مجلس داده شود كه در روزى كه مىخواهند مجلس را خراب كنند مردم را متفرق نمايند و نيز يك مبلغى به رؤساى انجمنها بدهند كه براى آن روز اهالى انجمنها [ را ] منع از حركت كنند ، و نيز بايد امر به غارت چند باب خانهء محترمين شود ، و نيز بعضيها را بايد به مجرد گرفتارى خفه كرد و به دار زد ، و براى اينكه بريگاد قزاق بتواند اقدام به جنگ كند بعضى از قزاقها را به لباس تبديل به مجلس فرستاد و تير و تفنگ نمايند تا مردم دست درآورده قزاق دستاويز به دست آورد .
بعد از اينكه مجلس مقدس را تخريب و وكلاء متفرق گرديدند اعلان در عفو عمومى نمودند . ولى جاى هزار افسوس است كه وزراء عالم را از شغل عزل و اشخاصى را كه بوى علم به مشامشان نرسيده بود به وزارت منصوب [ كردند ] و مردم را به تهمت گرفته در باغ شاه با كمال سختى در زير زنجير زجر و اذيّت و . . . « 1 » كردند . ( حكايت صور و ملك المتكلمين و روح القدس و قاضى و گرفتارى سايرين در اينجا بايد درج شود ) .
هامش
( 1 ) . يك كلمه ناخوانا .