و ديگر اينكه در شبنامه مىگويد امير بهادر و عين الدوله و ناصر الملك نگذاشتند كار مملكت اصلاح بشود . از قرار مذكور عين الدوله قبل از تشكيل مجلس به ناصر الملك گفته بود اينطور جواب بگوئيد يا آنكه ناصر الملك استعداد در مادّهء ايرانيان نمىديد آنطور جواب گفت . در هر صورت چون او را آدم عاقل مىدانند جواب او را به اين تأويلات معوّل مىدارند .
احتشام السلطنه كه به نقطهء مأموريت خود حركت كرد سعد الدوله [ را ] هم از وزارت تجارت خلع و روانهء يزدش كردند و اينكه مىگويند آقا ميرزا سيد محمد نوشت كه ما از حقوق ملت دست برنمىداريم ، چون مردم ديدند عين الدوله اعتنائى ندارد و اجراء دستخط شاه را نمىنمايد و حضورا هم آقايان مطالبهء تأسيس عدالتخانه كردند و جواب شافى نشنيدند مردم خطابهء ديگر را به آقايان نوشته مطالبهء حقوق خود را كردند .
[ خطابهء ديگر ملت ]
اى رؤساى دين و پيشوايان مسلمين
عرض و استدعاى عمومى ما بيچارگان [ و ] ستمديدگان اهالى و سكنهء طهران از سلسلهء طلاب و ساير طبقات و اصناف حضور مبارك رؤسا روحانى و پيشوايان دينى حجج اسلام و علماء اعلام متع اللّه المسلمين به طول بقائهم آنكه تمام اعضاء و جوارح در مملكت بدن خادم و كارگزاران اعضاء رئيسه هستند . رفع مضرات و جلب خيرات به واسطهء اين اعضاء و جوارح است كه به حكم رؤساء اين كاركنان بدن در نفع و ضرر و خير و شرّ متحرك هستند . قوام و دوام و ثبات اين مملكت را به قدر المقدور و الاستطاعه برقرار دارند و همچنين شما پيشوايان دين مبين راهنماى منهاج شرع و آئين هستيد . چشم ملت بر اقدامات حسنهء شما آقايان است كه اين بوستان شريعت مطهره را كه خار و خاشاك اختلاف فراگرفته رياحين و اشجار آن از بروز جور و اعتساف اهل ظلم و طغيان از طراوت و ثمر افتاده عن قريب اسم بىرسم [ شده ] دين و آئين از ميان برخاسته « 1 » بازار عدل و داد كه اسّ اساس شرع قويم و اصل بنياد طريق مستقيم است كاسد و اخلاق و طبايع اسلاميان بهطورى فاسد بشود كه جز به غزوات احمد مختار و حملات حيدر كرار اصلاح نشود . هرق دماء را عظمى نماند و سبى نساء را مقدارى
هامش
( 1 ) . اصل : برخواسته