تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 284

مساهمون:

ص٢٨٤
( 2 ) مساحت اراضى و تعيين ملّاك به موجب دفتر دولتى ( 3 ) تعديل ماليات بر وجه صحيح ( 4 ) نظم قشون ( 5 ) اصول انتخاب حكومتها و تعيين حق حاكم و محكوم عليه ( 6 ) اصلاح و ترويج تجارت داخله ( 7 ) تصفيهء عمل گمرك ( 8 ) تصحيح عمل ارزاق و اجناس ( 9 ) اصول كليه در تأسيس مدارس علمى و تشكيل كارخانجات و معادن ( 10 ) تكليف وزارت خارجه ( 11 ) اصلاح عمل مواجب و مستمريات دولتى ( 12 ) محدود نمودن حدود وزراء و وزارتخانه‌ها و ملّاها به قانون شرع اگر فصول مرتب [ شود ] و به موقع به اجرا آيد دولت ايران در عرض بيست سال از ژاپون مىگذرد . » ( بعضى زوائد اين لايحه را ترك شد . )

[ بازگشت شاه از فرنگ ]

بعد از اين مجلس ، اصحاب سرّ همچو صلاح ديدند كه در غياب شاه انجمن باشد ولى مذاكرات به ملاحظاتى نوشته نشود و در كمال متانت مشغول كار بودند . روز پنج‌شنبه 14 رجب 1323 خبر ورود مظفر الدين شاه به بندر آستارا رسيد و در دو شب بعد چراغان شايانى كردند و چندين كاغذ به همين مضمون براى عين الدوله فرستاده شد و او هيچ‌يك را به شاه نشان نداد ، جز يك كاغذ به توسط يكى از اجزاء محرم شاه كه از اصحاب سرّ اين مطالب بود به شاه رسانيد . روز هفتم شعبان شاه به دار الخلافه وارد و در نيمهء شعبان كه عيد مذهبى بود مظفر الدين شاه سلام نشست و به نظام الملك كه مخاطب سلام بود امر كرد كه بايد ديوانخانهء عدليه منظم گردد و قانون عدليه مثل عدالتخانهء خارجه دائر و مجرى باشد .

[ شعاع السلطنه و املاك فارس ]

در اين اوقات بعضى وقايع ناگوار كه مايهء تزلزل خاطر عموم و در حقيقت اسباب فشار اهالى ايران بود در حدود ممالك ايران از طرف كارگزاران امور ديوانى و سوء حركات آنها ناشى شد .
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 284 | ايرج افشار