مىدانند . از جملهء نتايج قلم خجسته رقمش حاشيه بر شرح حكمة العين و حاشيه بر آلهيات ، شرح تجريد . وى را بمشهد مقدس نقل نمودند . و هم درين سال در شهر ربيع الاول شيخ على منشار كركى كه از صلحاء و فضلا و فقهاى زمان بود و در دار السلطنهء اصفهان به حكم خاقان جنتمكان شيخ الاسلام و متصدى زكات بود رحلت نمود . او را درون بقعهء منسوبه به امام الساجدين و قبلة - العابدين زين العابدين ، عليه الصلاة و السلام دفن كردند . و هم درين سال در شهر ذى قعدة الحرام مغفرتپناه مير مرادخان والى مازندران كه به اوصاف حميده و اخلاق پسنديده موصوف بود و نسبت بولاة و حكام مازندران بواسطهء سلامت نفس و نفاست ذات اقدس ممتاز و مستثنى بود از دار فنا بدار بقا رحلت فرمود نعش او را بحاير كربلاى معلى نقل نمودند شعر :
اگرچه يقين است ازين خانه رحلت * و ليكن نبود اين كسى را گمانى
جهان بىثبات است و تا بوده دايم * چنين بوده دايم سرايى است فانى
الحمد اللّه على نعماته و آلائه و الصلاة و السلم على محمد و آله و اولاده كه اين جلد تمام شد و حسب الوقايع باتمام رسيد و شروع در جلد ديگر بعون اللّه و حسن توفيقه خواهد كرد . چون ارباب فضل و هنر و اصحاب علم و تاريخ و مرد سخنور را قدرى و اين طوايف را وقرى نمانده لهذا اين جماعت بحسب وضع گردش فلك دوارغدار و روزگار بىمدار ناسازگار از جميع چيزها مايوس و دايم حزين و مخذولاند و كليه آنست كه بىمظاهرت لطف ازلى و قبضه لم يزلى سهم سعادت بهدف مراد نرسد و از كثرت فضل و علم و استعداد بىمعاونت قضا و قدر هيچ كار اين طبقه صورت نهبندد نظم :
دولت نه باكتساب فضل و هنر است * البته به احكام قضا و قدر است
ص 1296 س 2 : تاريخ سلطنت شاه اسمعيل ثانى . حمد و سپاس و ستايش بىقياس پادشاهى را سزد كه سرافرازى شاهان زمان و خواقين اوان بمقتضاى كريمه « 1 » . . . بوجود فايض الجود او منخرط و مربوط است و كارسازى خسروان دوران بمؤداى « 2 » . . . . در شان او محصور و منوط و تحف صلوات بر سلطان انبيا و مسندنشين بارگاه رسالت و اصطفا . . .
خطوط رايتش انا فتحنا * ممد لشكرش انا كفينا
و درود و سلام بر امير ديوان وصايت و حجت قاطع ولايت . . .
شير يزدان و امام حق امير المؤمنين * بحر مردى ، كان دانش لطف رب العالمين
و بر آل و اولاد آن حضرت صل اللهم عليه و عليهم اجمعين .
راقم اين فقرات و محرر اين مقالات قاضى احمد بن ميرمنشى الحسينى ابراهيمى القمى تجاوز اللّه عن سيآته به حق النبى و الوصى كه خود را از كمترين مورخان ميداند ، چون بتوفيق ملك قدير تحرير از رقم تسطير نصف اول از مجلد خامس كتاب خطاب خلاصة التواريخ فراغت يافت
هامش
( 1 ) - ناخواناست
( 2 ) - ناخوانست