فيروز جنگ مينوشتند و در تمادى ده سال كه آن حضرت بر مسند امارت متمكن بود سالى نبود كه دو مرتبه فتح بر اوزبكان ننمايد و آمد شد اوزبكان از حوالى الكاى او مسدود شده بود . و هم درين سال مير صدر الدين محمد ولد ميرغياث الدين منصور شيرازى كه سابقا بتقريبات ذكر پدر و پسر شد در دار الملك شيراز فوت شد . وى در عربيت و الفاظ مغلق عربى و لغت و ساير علوم ماهر بود و وعظ را بهتر ازو كسى نگفت . بغايت از خود گذشته و بىنعين بود در تاريخ او گفتهاند :
مير صدر الدين محمد بحر علم * آنكه مثلش كس نديد و نى شنفت
برد گنج فضل و عرفان و كمال * شد نهان از چشم و زير خاك خفت
روح پاكش سوى عليين شتافت * چون مجرد از مجسم رخ نهفت
در ميان وعظ و در ارشاد خلق * هيچكس چون او در معنى نسفت
وعظ گفتن ختم شد بر وى از آن * عقل تاريخ وفاتش « وعظ » گفت
ص 563 س 7 : سال چهل و هفتم از فرمانروايى آن پادشاه غازى نوروز يونتئيل سهشنبه دويم شوال بعضها مطابق سبع و سبعين و تسعمايه و بعضها 978 . درين سال . . .
ص 564 س 1 : قلعه مينا و تذرج و شميل .
ص 565 س 1 : عزيمت سفر هند نمود و در دريا نشست و كشتى وى در دريا غرق شد و در تاريخ واقعه آن سيد پاكيزه مرحومى قاضى عبد اللّه ورامينى گفته :
محمد يوسف آن پاكيزه گوهر * كه در دريايى افتاد ناگاه
پى تاريخ او با نوحه گفتم * « درى بودى به دريا در شدى آه »
ميرمحمد يوسف پسر ميرحسن استرآبادى . . .
ص 566 س 5 : سال چهل و هشتم از سلطنت آن اعليحضرت نوروز قوىئيل يكشنبه 14 شهر شوال مطابق ثمان و سبعين و تسعمايه . آنچه درين سال فرخ از وراى مشيت غيب بظهور آمد و جلوهگر گشته ، ميلاد با اسعاد شاهزادهء نيكو نهاد و خسرو صحيح الاعتقاد نوباوهء بستان سلاطين كامكار ، الموسوم به اخ سبط الرسول و خلاصهء احفاد البتول الموفق بالتائيدات الملك العلى الاعلى سلطان عباس ميرزا خلد ملكه اين شاهزادهء عالميان ابو الغالب سلطان محمد ميرزاست كه از بانوى عظمى و بلقيس كبرى مهد عليا فخر النسا بيگم بنت نواب سيادت و سلطنتپناه امير عبد اللّه خان والى مازندران است . وقوع اين عطيهء ارجمند در حضرت وهاب بىمانند تعالى و تقدس در دار السلطنهء هرات در دولتخانهء مباركه كه موسوم به باغ شهر است در شب شنبه غرهء شهر رمضان المبارك سنهء مذكوره بافق هرات بطالع سنبله دست داده و « پادشه هفت اقليم » تاريخ است .
منهيان مژدهء اين مولود عاقبت محمود را بمسامع عز و جلال پادشاه صاحب اقبال رسانيدند . شاه دريانوال زبان شكر بكريمه
« رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعاءِ »
« 1 » گشاده آثار جلالت و سرورى از ولادت با سعادتش استشمام و استنباط فرمودند و كافهء خلايق را بفيض انغام عام
هامش
( 1 ) - سوره 3 آيه 38