تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خلاصة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 993

مساهمون:

ص٩٩٣
دربارهء وى كرده ، بعد از چند ماه بدرگاه شاه عالم‌پناه آمد . و هم درين سال مرحومى ميرسيد على رضوى قمى كه از توليت مشهد مقدس معلى مزكى عزل شده بود ، بدار السلطنهء قزوين آمده بوزارت دار السلطنه مذكور و تصدى خاصهء شريفه سرافراز گشت و در اواخر شهر صفر سنهء ست و سبعين و تسعمايه بعد از اتمام مهام ، احرام آن كعبهء امانى و امال بسته متوجه شد . سال چهل و ششم از سلطنت آن خسرو با ترحم نوروز ئيلان‌ئيل روز جمعه بيست و دوم رمضان المبارك سنه 976 . ص 558 س 9 : درين سال پادشاه ملايك خصال امر فرمود كه علماء و فضلاء در ممالك محروسه و بلاد معتبره بوعظ اشتغال نمايند از جمله مجتهدان ايشان مولانا عبد اللّه شوشترى كه در روضة مقدسهء منوره عرش منزله على مشرفها الف الف صلوة و سلام و تحقيه بتدريس اشتغال داشتند همه روزه بعد از فراغ از مباحثه آخر روز در مسجد جامع آنجا بوعظ و تفسير سوره‌هاى قرآنى اشتغال داشتند و در اين باب خواجه عبدى بيك مستوفى شيرازى گفته تاريخ :
درين سال شد طرح آئين وعظ * بفرمان شاه ملا يك فئه
به اسلوب تاريخ بنگر كه وعظ * بود ست و سبعين و تسعمايه
و هم در اينسال شاه عالمپناه فرمود كه بعضى از امراء آذربايجان . . . ص 560 س 5 : در تاريخ اين واقعه تاريخهاى طويل خصوصا مولانا محتشم كاشى فرموده‌اند اما بعضى ديگر اختصار فرموده‌اند ، تاريخ :
دوستان صد حيف از معصوم بيك * آنكه دادى ملك شاهى را نسق
شد شهيد آن سيد و تاريخ شد * « حيف معصوم شهيد راه حق »
و ديگرى مظلوم سربريده يافته و هم درين سال . . . ص 561 س 18 : تعهد نموده و هم مرحومى مير ابو الفتح شرقهء خراسان بود در اردبيل به مرض فجاء متوجه عالم آخرت گرديد . مير ابو الفتح جامع علوم معقول و حكميات بود و نزد مولانا عصام الدين اسفراينى كه اعلم علماى عصر خود بود در ماوراء النهر تحصيل نموده بود . بعد از تحصيل و تكميل مدتى در مشهد مقدس . . . ص 563 س 2 : جلو انداخت زينل سلطان نيز به تقليد افتاده جلو انداخت و در حوالى سنگ بست تلاقى ايشان با اوزبكان واقع شده ميرحسين سلطان كه در تمادى ده سال مير و حاكم سرخس و زورآباد بود و در هر مرتبه كه با اوزبكان نساوباورد كه همسايهء نزديك او بودند جنگ واقع شده و غالب آمده و فتح نموده و نزد شاه جنت‌مكان به فيروز جنگ اشتهار يافته بود و در احكام مطاعه او را فيروز جنگ مىنوشتند . درين مرتبه بواسطه اندك مساهله و غفلتى به جهت غروربل تهورى زينل سلطان در آن معركه با وجود آنكه كوششهاى مردانه كرده بود و جمعى كثير را از اسب انداخته بود بالاخره به زخم تفنگ بقتل آمد و زينل سلطان نيز در آن معركه شهيد شد . چون اين خبر بپايهء سرير اعلى رسيد ، شاه جنت‌مكان سرخس و زورآباد را بميرمحمد برادر ميرحسين سلطان شفقت كرده مقرر نمود كه چون خلف مشار اليه ابن حسين ميرزا خورد است و سرخس و زور