خبر نگذارد . اخبار تهران را كه در روزنامهها خوانده و ميدانند كه بتاريخ 14 و 17 دو دستخط براى افتتاح مجلس بقانون تازه كه براى انتخابات نوشته مىشود ، مرحمت شده است . باضافه دستخطى در عفو عمومى ، از مقصرين پليتيكى . ولى افسوس كه صدور اين دستخطها وقتى بود كه لايحهء دولتين بدربار فرستاده و قزاق روس با آرد وارد تبريز شده بود . تا كى اين تحكم مرتفع و آن قزاق خارج شود ؟
آنچه دانستنش براى شما لازم است ، اين است كه تبريزيها اصرار زيادى در برقرارى شما بحكومت آذربايجان دارند . ولى از اينجا آخر جوابى كه به آنها داده شده اين بود كه غير از مخبر السلطنه هر كس را بخواهيد ممكن است . مشروطه شدهايم و ميخواهيم اصلاح مملكت كنيم ! ! بعضىها ميگويند ، اولياء دولت نميخواهند ، جمعى احتمال ميدهند روسها مايل نيستند ، من متحيرم كه اگر با اين بىميلى باطنى ظاهرا مجبور شوند از اينكه قبول كنند ، با اوضاعى كه الان در آنجا برپاست و ژنرال روس كه هر ساعت بهانه ميگيرد و مزاحمت ميدهد ، چه كارى از پيش ميرود و نتيجه چه خواهد بود .
احتمال كلى اين است كه همچه تكليفى هم نكنند ، در هرحال شما مختاريد كه اگر ميلى داشته باشيد ، بخانهء خودتان مراجعت كنيد و منتظر خواستن نشويد . دولت مشروطهء ايران احتياج بوجود امثال شما ندارد .
كابينهء مشروطه و مسؤل ما فعلا از قرار ذيل است :
سعد الدوله وزير خارجه و رئيس الوزراء ، فرمانفرما وزير داخله ، مستوفى الممالك وزير جنگ مشير الدوله عدليه ، مؤتمن الملك علوم ، مهندس الممالك فوائد عامه ، مخبر الدوله پست و تلگراف .
اهل خانهها و سردم ، همه سلامت و دعاگو هستند . مخبر الملك
مكتوب تهران
هدايت قلى خان عموزاده ، در تاريخ 7 ربيع الاول 1327 قمرى مينويسد . . .
تقريبا ميتوان گفت كه جميع ولايات از تحت قدرت دولت خارج است ، اما سيد عبد الحسين لارى ، در كمال قدرت در جنوب مشغول كار است . هم دولت مصروف پراكنده كردن مردم از حضرت عبد العظيم و سفارت ، آن هم بدستيارى مفاخر الملك كه چندى است نايب الحكومه شده است مىباشد . در دوم شهر حال ميرزا مصطفى و سيد ابو القاسم و چندنفر ديگر را شبانه با گلوله و كارد ميكشند خاكستر و عقرب در مسجد بر سر مردم ميپاشند .
يك جعبه مار بدر سفارت عثمانى برده ، بجان مردم مياندازند . همهروزه خبر فتح يكدو محله از آذربايجان ميرسد . به اين حساب تبريز بايد دويست محله داشته باشد . از قرار اخبار آخر كار آذوقه بر اهالى سخت شده است و احتمال تسليم ميدهند . امروز شنيدم حاجى عليقلى خان چند روز است وارد اصفهان شده ، مردم منتظرند ، ديگر چه نتيجه خواهد داد ، معلوم نيست . سه روز است وارد اصفهان شده ، مردم منتظرند ، ديگر چه نتيجه خواهد داد ، معلوم نيست . سه روز است سيم اصفهان از قم بآنطرف كار نميكند . سالار مفخم كه بتهران آمده بود ، بكاشان مراجعت كرد پانزده هزار تومان و يك شمشير مرصع ، براى صمصام السلطنه حامل است . شمشير مسلم نيست ، 15 هزار تومان از وجه پوست است كه بيكنفر تبعهء روسى دادهاند و پنجساله را صد هزار تومان پيش گرفتهاند . چيزى كه سبب دلتنگى است ، رفتن جناب صنيع الدوله است بسفارت انگليس . چندى بود كه از اطراف در شبنامه تهديد به بريدن سر ميشدند . ايشان اعتنا نمى - كردند ، تا آنكه قضيهء حضرت عبد العظيم واقع شد ، باتفاق مخبر الملك و صديق حضرت و مخبر السلطان بسفارت رفتند ، تقاضاى امنيت نمايند . شنيده شد كه دولت ميخواهد ايشان خارج شوند و از براى ايشان ميسر نيست . هدايت قلى
از برلن بشاه عرض شد
هركس هرچه بحضور مبارك عرض كند ، اسمش دولتخواهى است ، بايد ملاحظه بفرمايند كيست و علم و اطلاعش چيست ؟ بفكر مملكت است يا در بند استفادهء خويش ؟ مصلحت شاه ، با مصلحت ملك و ملت ، تباين ندارد ، كدام امر است كه خير مملكت باشد و خير شاه نباشد ؟ آنكه شاه را از ملت و ملت را از شاه برنجاند ، دولتخواه نيست . اگر خائن نباشد در اشتباه است . انضباط ماليه ، صحت عدليه ، آسايش رعيت ، رعايت مصالح مملكت در اعطاى امتيازات ، كداميك خلاف ارادهء ملوكانه