حجيج است . اين قريه مركب است از چند خانوار سيد از اولاد حضرت سلطان عبيد اللّه كه مرفوع القلماند و از ماليات و عوارض ديوانى معافاند . مباشر و ضابط و رئيس براى آنها نمىفرستند ، فقط يك نفر آخوند از اهل آنجا كه براى مرافعهء شرعى معين مىشود به امور آنها رسيدگى مىنمايد . اهل قريه و اطراف سلطان عبيد اللّه را « كوسهء حجيج » مىنامند و اغلب اهالى هم كوسه هستند . اين امامزاده هستند . اين امامزاده داراى مقامات و كرامات است . در كنار ده مدفون است . مرحوم شرف الملك از آهن حلبى مختصر سقف و قبهاى براى مقبره ساخته . مسجد قديمى محقر تميزى در جنب مقبره هست . تفضيلات از آن مسجد نقل مىكنند . ما به عقيدهء اسلامى خود همه را تصديق مىكنيم و نوشتن آنها لازم نيست . اهالى اين ده معاف ، در همه جا محترماند و رعايت از آنها مىكنند . كاسباند . مختصر انار و انجير و گوسفندى دارند كه از ثمره و نتيجهء آن زندگى مىكنند . روغن ، ذرت ، انار ، و غيره را حمل مىكنند در دهات جلگه با غله مبادله مىكنند . غالبا صاحب چيزاند .
راه حجيج - الاغ به دوش
اورامان در تمام ايران ، بلكه در تمام دنيا از جهت سنگلاخ و بدراهى و صعب المسلكى نظير ندارد . راه حجيج از همهء اورامان بدتر است . در يك شعبه از جادههاى آنجا الاغهاى خود را كه نمىتوانند از آن راه عبور كنند به دوش خود مىگيرند و رد مىكنند . يك طرف اين ده رودخانهء معروف ديلان است كه در آنجا سيروان مىگويند . اطراف اين رودخانه دو كوه است از يك پارچه سنگ و تقريبا سى ذرع ارتفاع دارد تا برسد به آب ، و عمق رودخانه هم بايد خيلى باشد . ماهى اين رودخانه معروف است و آبش در نهايت صافى است . چوب را به هم بافته و روى اين رودخانه پل كشيدهاند ، اگرچه آدم عاقل از روى آن نبايد عبور كند ، لكن خودم از روى اين پل رد شدم . به هر قدمى كه بر مىداريد حركت مىكند . نيم ذرع عرض اين پل است و نمونهء پل صراط است . باز عرض مىكنم تا شخص نبيند نمىداند چه جاهائى است . [ 40 ب ]
خلاصه بعد از زيارت و استمداد همت ، قرآنى هم نذر كرده بفرستم به آنجا وقف كنم . هنوز موفق نشده و داراى نذر نكردهام . آمديم در ايوان مسجد مهمان قاضى