( 82 )
( ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ )
: ( كه غير او ديگران را غرق كرديم )
از جمله بندگان مخلص خدا نوح است كه به درگاه پروردگار خود مناجات نمود و گفت : ( ربّ
أَنِّي مَغْلُوبٌ فَانْتَصِرْ
« 1 » پروردگارا من مغلوب شدهام پس مرا يارى و نصرت فرما ) و خداوند هم در كمال عنايت به مناجات او به بهترين وجهى ندايش را اجابت فرمود و با گشودن درهاى آسمان و جوشش چشمههاى زمين طوفانى عظيم براى هلاكت قوم مكذّب او فرستاد و نوح و گروندگان به او و خانوادهاش را از اندوهى بزرگ رهانيد و آنها را بر كشتى نشانيد و از عذاب غرق نجات داد . و به اين ترتيب ذرّيه و فرزندان او را تنها بازماندگان آن طوفان قرار داد و اين جزاى شكرگزارى و ايمان آنها بود و خداوند دعوت توحيدى نوح را بعد از او هم در كليه امّتهاى بعدى زنده نگه داشت آنگاه خداوند از ناحيهء همه عوالم بشرى « 2 » و امّتها و جماعتها تا روز قيامت بر نوح سلام و درود مىفرستد و اين امر به جهت آنست كه نوح مدت هزار سال تنها منادى و پرچمدار توحيد در روى زمين بود و آن جناب در هر خير و صلاحى كه تا روز قيامت در بشريّت رخ دهد سهيم خواهد بود و در كلام خداى متعال چنين سلامى با چنين وسعت و عظمت به احدى داده نشده است .
آنگاه در مقام امتنان بر نوح به واسطهء اجابت دعايش و سلام بر او و نجات او و خاندانش و حفظ ذريّه و دعوت او و . . . و در مقام تعليل اين كرامات مىفرمايد : ما به همه نيكوكاران پاداش نيك مىدهيم و اگر پاداش او را به پاداش نيكان تشبيه كرده ، تنها در اصل پاداش شباهت وجود دارد نه در همهء خصوصيّات . آنگاه در آيه بعد نيكوكارى نوح عليه السّلام را تعليل كرده و مىفرمايد : علّت نيكوكارى او اين است كه او از بندگان مؤمن ما بود ، كه خدا را به حقيقت بندگى كرد ، چون بندهء حقيقى غير از آنچه مولايش بخواهد نمىطلبد و مؤمن حقيقى نيز اعتقاد حقّهاش در جميع اركان وجودى او جريان دارد و نوح عليه السّلام داراى همهء اين خصوصيات بود و چنين كسى غير از حسن و نيكويى از او صادر
هامش
( 1 ) . سورهء قمر ، آيه 10 .
( 2 ) . صاحب تفسير روح المعانى ( عالمين ) را به معناى عوالم ملائكه و جن و انس دانسته است .