بعضى مفسّران « 1 » صدور مردم را به معناى بيرون شدن از قبر و تفرّق آنها را به متمايز بودن از نظر سيما تفسير كردهاند .
در ادامه مىفرمايد : هر كسى كه به اندازه سنگينى دانهء ريز غبار كه در شعاع آفتاب ديده مىشود و يا به سنگينى مورچه ريزى ، عمل خير يا شرّ انجام داده باشد ، آن را مىبيند ، يعنى هيچ عمل كوچك يا بزرگ و يا خير و شرّى از اين ارائه اعمال استثناء نمىشود . در اينجا توهّمى درباره حبط اعمال يا تكفير آن پيش مىآيد كه توضيح آن اين است : فردى كه عملش حبط و باطل شده ، حكمش مانند فرديست كه اصولا عمل خيرى انجام نداده تا بخواهد آن را مشاهده كند ، به همين صورت توبه كنندگانى كه گناهانشان تكفير شده ، حكمشان حكم فرديست كه گناهى ندارد و شرّى مرتكب نشده تا بخواهد در قيامت آن را ببيند ، ( دقت فرماييد ) .
سوره عاديات
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
غرض سوره : بيان عاقبت كفران نعمات الهى .
( 1 )
( وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً )
: ( قسم به اسبانى كه در راه جهاد نفسشان به شماره افتاده )
( 2 )
( فَالْمُورِياتِ قَدْحاً )
: ( و به ستورانى كه هنگام تاختن از سمهايشان آتش مىجهد )
( 3 )
( فَالْمُغِيراتِ صُبْحاً )
: ( و صبحگاهان دشمن را غافلگير كرده و به غارت گرفتند )
( 4 )
( فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعاً )
: ( و گرد و غبار برانگيختند )
( 5 )
( فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعاً )
: ( و سپاه دشمن را در ميان گرفتند )
هامش
( 1 ) . تفسير روح المعانى ، جلد 30 .